Türkiye'de hortum görülme sıklığı yaklaşık yüzde 60 arttı

Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Murat Türkeş, iklim değişikliği nedeniyle Türkiye’de hortumların sayısı ve etkilediği alanların son 20 yılda yüzde 50-60 arttığını belirtti. Bu artışın, gözlem teknolojilerinin ötesinde, atmosferdeki sıcaklık ve nem artışına bağlı olduğunu söyledi. Hortumların özellikle sera tarımını tehdit ettiğini vurgulayan Türkeş, süper hücrelerin kısa sürede dolu, şiddetli rüzgar ve sağanak yağış üreterek büyük zarara yol açtığını ifade etti.

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, iklim değişikliği nedeniyle Türkiye’de hortumların sayısında ve etkilediği alanlarda belirgin artış olduğunu, bu durumun özellikle seracılık açısından ciddi riskler yarattığını söyledi.

Hortumların geçmişte daha çok ABD’nin güney ve orta kesimleriyle Meksika Körfezi çevresinde görüldüğünü ancak son 20 yılda Akdeniz Havzası ve Türkiye’de bu hava olaylarının arttığını belirten Türkeş, bu artışı yalnızca gözlem kapasitesinin gelişmesiyle açıklamanın mümkün olmadığını vurguladı. Türkeş, “İklim değişikliği hortum oluşumuna elverişli atmosfer koşullarını yaygınlaştırdı” dedi.

Hortumların, gök gürültülü ve şimşekli fırtına bulutlarının en şiddetli türleri olan süper hücre ya da mezosiklonlardan kaynaklandığını ifade eden Türkeş, şu bilgileri verdi: “Hortum, iyi gelişmiş elektrik yüklü kümülonimbus bulutunun tabanından yeryüzüne uzanan, çevresinde çok şiddetli rüzgarların döndüğü dar ama yıkıcı bir hava sütunudur. Kara üzerinde oluştuğunda hortum, deniz üzerinde oluştuğunda ise su hortumu adını alır.”

Türkeş, bu olayların küçük ölçekli olmasına rağmen çok kısa sürede büyük yıkım yaratabildiğini belirterek, tarımsal üretim açısından hortumların “son derece riskli hava olayları” arasında yer aldığını söyledi.

“Atmosferdeki su buharı miktarı arttıkça gök gürültülü fırtınalar daha fazla enerji üretiyor. Bu da geçmişte sadece sağanak oluşturan sistemlerin süper hücrelere dönüşmesine ve hortum üretmesine yol açıyor” dedi.

Sıcak ve nemli hava kütlelerinin, özellikle deniz yüzeyi sıcaklıklarının yüksek olduğu kıyı bölgelerde bu süreci hızlandırdığını aktaran Türkeş, Akdeniz kıyıları, Antalya ve İskenderun körfezleri, Kuzey Ege, İzmir çevresi, Marmara Denizi, Doğu Karadeniz ve Kuzeydoğu Anadolu’nun hortum oluşumuna açık bölgeler haline geldiğini kaydetti.