Hürmüz Boğazı'nda petrol sevkiyatları yüzde 86 oranında düşerken 700'den fazla gemi beklemeye geçti; artan güvenlik riskleri ve askıya alınan geçişler küresel enerji piyasalarında ciddi arz kesintisi endişesini büyüttü. Yaşanan bu kriz konuyla ilgili Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaptığı uyarının haklılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Abone olCumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, İran ile ABD/İsrail koalisyonu arasında patlak veren savaşa ilişkin yaptığı "Çatışma sürecinin bölgesel ve küresel güvenlik açısından çok ciddi neticeleri olacaktır" uyarısı sonrası Hürmüz Boğazı'ndan gelen görüntüler küresel enerji piyasalarındaki krizin boyutunu ortaya koydu.
GEMİLER SAVAŞIN DURMASINI BEKLİYOR
Orta Doğu petrol ve doğal gaz üretimini dünya pazarlarına bağlayan stratejik geçiş noktasında 700'ün üzerinde gemi savaşın sona ermesini bekliyor. Küresel günlük petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık gelen 20 milyon varillik sevkiyat zinciri fiilen denizin ortasında kaldı.
SEVKİYATLARDA YÜZDE 86'LIK DÜŞÜŞ
Hafta sonu İran'a yönelik düzenlenen ortak ABD ve İsrail saldırılarının ardından gemi işletmecileri artan sigorta maliyetleri nedeniyle boğaz geçişlerini askıya aldı. Veri analiz firması Kpler'in paylaştığı rakamlara göre, 27 Şubat'ta 15 tankerle taşınan 21 milyon varillik hacim, 1 Mart itibarıyla 3 tanker ve 2,8 milyon varile geriledi.
Bu tablo, 2026 yılı günlük ortalaması olan 19,8 milyon varile kıyasla sevkiyatlarda yüzde 86'lık bir çöküşe işaret ediyor. Boğazın her iki yakasında 334 ham petrol tankeri ile yüzlerce rafine ürün taşıyan gemi bekliyor.
Uzmanlar, yükleme operasyonları devam etse bile doğu yönlü çıkışların azalmasının ve bekleme sürelerinin uzamasının navlun maliyetlerini artıracağını ve varışlarda ciddi gecikmelere yol açacağını değerlendiriyor.
GÜVENLİK SEVİYESİ "KRİTİK"
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nı kullanmak isteyen gemilere "hiçbir geminin geçişine izin verilmeyecektir" mesajı gönderdi. Bazı konteyner gemileri rotalarını değiştirerek bölgeden uzaklaştı. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), Umman Denizi ve Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında ticari gemilere yönelik çok sayıda saldırının teyit edilmesinin ardından deniz güvenliği seviyesini en yüksek risk kategorisi olan "kritik" düzeye yükseltti.
ERDOĞAN, TÜM DÜNYAYI UYARDI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bölgedeki çatışma ortamıyla ilgili yaptığı açıklamada "Gerekli müdahalede bulunulmazsa, çatışma sürecinin bölgesel ve küresel güvenlik açısından çok ciddi neticeleri olacaktır. Böyle bir tablonun ortaya çıkaracağı ekonomik ve jeopolitik belirsizlikleri hiçbir ülke taşıyamaz. Bu nedenle yangının daha fazla büyümeden söndürülmesi şarttır" ifadelerini kullandı.
AKARYAKITA TARİHİN EN BÜYÜK ZAMMI
Öte yandan İsrail, ABD ve İran arasında yaşanan krizin bölgedeki ülkelere sıçramasıyla birlikte enerji fiyatları tavan yaptı. 80 dolar sınırına dayanan Brent petrolün ardından motorin ve benzine yapılacak tarihi zam netleşti. Salıyı çarşambaya bağlayan gece yarısı motorinin litresine 5,6 TL zam yapılacak. Benzindeki artış ise 2,10 TL olacak.