YAZARLAR

Sigortası düşük bildirilen ne yapmalı?

İSTANBUL’dan okurumuz Ensar Çetin soruyor: “Bünyamin bey, işverenim beni sigortalı göstermedi bir sene kadar. Çok üzerine gidince sonunda sigortalı yaptı ama maaşımı asgariden gösteriyor.

İSTANBUL’dan okurumuz Ensar Çetin soruyor: “Bünyaminbey, işverenim beni sigortalı göstermedi bir sene kadar. Çoküzerine gidince sonunda sigortalı yaptı ama maaşımı asgaridengösteriyor. Asgari kısmını bankaya yatırıyor, gerisini eldenödüyor. Bunun bana bir zararı olur mu? Ne yapmalıyım hakkımı aramakiçin?”

Sayın okurumuz, ülkemizde ne yazık ki çalışanların yüzde doksanısizin durumunuzda. Aldıkları maaşlardan SGK’ya düşüktenbildiriliyor…

Sigorta primini düşük göstermek şu demek: Gelecekte alacağınızemekli maaşından çalıyor sizi çalıştıran kişi!

Çalınıyor diyorum, zira SGK’ya ödenen primler aslında devletinkasasına gitmiyor. O primler gün gelip sizin emekli maaşınızoluyor.

Sosyal güvenlikte “ne kadar ekmek o kadar köfte” sistemi var!Aldığınız maaş ve ücret ne kadar düşük gösterilirse gelecekteyaşlanınca veya iş kazası geçirince o kadar düşük emekli maaşınamahkûm oluyorsunuz.

Oysa kanuna göre aldığınız gerçek ücretin brüt tutarı üzerindenSGK’ya bildirilmeniz gerek!

Maaşını Elden Ödüyorlar…

Esasen 4/a (yani eski tabirle SSK) sigortalısı olarakçalışanların aldıkları ücretin SGK’ya eksik olarak bildirilmesiyasa dışı…

Aldığınız maaşın düşük bildirilmesi kayıtdışılığın birçeşidi…

Ne yazık ki ülkemizde primini eksik ödeme şeklindekikayıtdışılık yüksek oranda, nerede her on çalışandan dokuzu tamücreti üzerinden bildirilmiyor, on çalışandan altısı ise asgariücret üzerinden bildiriliyor…

Kullanılan yöntem ise şu: İşçinin aldığı maaşın asgari ücretekadar olan kısmı bankadan ödeniyor. Geriye kalan kısmı ise elden(kayıtdışı) veriliyor…

Yani uygulamada çifte bordro tutuluyor…

Sigortanızın Tam Yatırılması Gerekir

4/a sigortalısı adına işverence ödenecek prim tutarısigortalının aylık kazancına göre belirlenmekte.

Her ay sigortalının tabi olduğu sigorta kolları kadar primyüzdesi brüt ücrete ve eklentilerine göre hesaplanır ve sonraki ayverilen aylık prim ve hizmet belgesi ile SGK’ya bildirilir.

Aylık prim ve hizmet belgesi ile tahakkuk edilen tutar iseişverence bir sonraki ayın sonuna kadar ödenir.

Sigortalının ücretinin – sosyal güvenlik hukukundaki adıylasigorta primine esas kazanç (SPEK) – tutarının eksik bildirilmesidaha düşük prim ödemeye yönelik bir usulsüzlüktür.

Sizin Geleceğinizden Çalıyorlar!

Sigorta primi bu şekilde eksik yatırılan sigortalının emekliolacağı zaman alacağı maaş düşük olmaktadır. Zira sosyal güvenliksistemimizde emeklilerin alacağı gelir ve aylıklar çalışmayaşamları boyunca aldıkları ücretlere göre hesaplanmaktadır.

Sigortanın eksik gösterilmesi sıradan bir kayıt usulsüzlüğü,evrak hatası değildir. Aksine işverenin işçisinin yaşlanıp işgöremez hale gelmesi halinde gelecekte alacağı maaştan, ölmesihalinde çoluk çocuğuna bağlanacak maaştan çalarak kar etmeyeçalışması demektir.

İşveren sigortalısının geleceğinden çalarak bugünkü işçilikmaliyetlerini düşürmeye çalışmaktadır.

Bu ayni zamanda ücreti tam bildiren işverenler açısından haksızrekabettir.

Sigorta Tutarı Çok Önemli!

Sigortalılar çoğu kez yalnızca sigortalı bildirilmenin önemliolduğu, ne kadar tutar üzerinden bildirildiğinin önem arzetmediğini zannediyorlar.

E-Devletten sigortalı gösterildiğini gören sigortanın kaçliradan yatırıldığına bakmıyor…

Oysa kazanç tutarını sigortalı bildirilmek kadar önemli!

Zira aslında 4000 TL alan bir mühendisin çalışma yaşamı boyuncaasgari ücret üzerinden bildirilmesi halinde alacağı emekli maaşıbin TL civarında oluyor. Bu ise sigortalıların gelecekte şimdikiyaşamlarında elde ettikleri gelirin çok daha altında bir gelirdüzeyine mahkûm olmaları demek!

Düşük prim düşük emekli maaşı, düşük iş göremezlik ödeneği,düşük hak demektir. Halk diliyle söyleyecek olursak ne kadar ekmeko kadar köfte!

SGK’ya Şikayet Edebilirsiniz

Konuyu ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bilgi Hattı’nıücretsiz olarak arayarak şikayet ederseniz SGKmüfettişleri/denetmenleri işyerinizde denetim yapacak ve eksikbildirilen ücretinizi gerçek tutarına çekecektir.

Gerekirse işyerinin kayıt ve belgeleri incelenecek, işyerindeçalışanların ve işverenin ifadesi alınacaktır.

Sizin kazanç tutarınız gerçek rakama çekilecek, bu suretleemekliliğinizde alacağınız maaş artacaktır.

İşverene ise eksik bildirilen prim tutarından ötürü gecikmecezası ve gecikme zammı ile eksik bildirdikleri prim borcuçıkartılacağı gibi idari para cezası da kesilecektir.

Müfettişe Belge Sunmanız Gerek!

Gelen müfettiş/ denetmenlere ücretinizin gerçek tutarınıispatlamak için belge sunmanız yararınızadır. Denetim elemanlarıişyerinde yapılacak denetimde belgeye dayanmadan yalnızca bir yılgeriye dönük hizmet tescili ve prim arttırımı yapabilmektedir.Elinizde ispatlayıcı belge bulunması halinde üzerinden ne kadarzaman geçmiş olsa da primlerinizin eksik yatırıldığı dönemlere aitdüzeltme yapılacak, haklarınızı iade edilecektir.

Peki, hangi belgeler sizin haklı davanızı ispatlamanızayarar?

Elden ödenen ücretinize dair en önemli belgeler ücret öderkenimza attığınız dokumanlar, ödeme makbuzları, gerçek ücrettutarlarını gösteren liste ve ödeme talimatları, bordrolar, ücretpusulaları gibi belgelerin asılları yahut da suretlerini delilolarak ispat edebilirsiniz. Ama en önemlisi sonradan düzenlenemeyennitelikte olanlardır…

SGK müfettişleri/denetmenleri Kurum alacağını doğuran olgularıyemin hariç görsel, işitsel, yazılı her türlü delilleispatlayabilmektedirler. Yine maaş tutarınızı ispatlamak konusundaişverenden alınmış maaş belgeleri, bankaya hitaben yazılmış maaşyazıları gibi belgeler ve bordro şahitleri dediğimiz maaşınızaşahit olacak kişiler de faydalıdır.

---

Kıssadan Hisse

“Yapabileceğinize inanın, yolu yarıladınızdemektir.”

— Theodore Roosevelt

---

Sorularınız için:

www.twitter.com/bunyaminesen

www.facebook.com/bunyaminesen.yazilar

Yazarın önceki yazıları için:

/yazar/bunyamin-esen-181.html

Yazarın yazı arşivi için:

http://www.inter/bunyamin-esen-1081z.htm

Yorumlar2 yorum