İRAN ateşkese rağmen Suudi Arabistan'ı mı vurdu? Küresel petrol tedarikinin can damarı olan Suudi Arabistan'ın enerji alt yapısı hedef alındı. Suudi Haber ajansı haberine göre petrol ve gaz tesislerine arka arkaya saldırılar yapıldı. Suudi enerji bakanlığına dayandırılan haberde saldırıyı kimin yaptığının belirtilmemesi kafaları karıştırdı.
Abone olABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşta ilan edilen iki haftalık kırılgan ateşkese rağmen bölgede sular durulmuyor. Suudi Arabistan, enerji tesislerine düzenlenen füze ve İHA saldırıları sonucunda günlük petrol üretim kapasitesinin 600 bin varil, hayati öneme sahip Doğu-Batı Boru Hattı'ndaki akışın ise günlük 700 bin varil azaldığını duyurdu. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı abluka altında tuttuğu bir dönemde Suudi Arabistan akışı Doğu-Batı Hattı'ndan sağlıyordu.
SUUDİ AJANSI DUYURDU
Suudi devlet haber ajansı SPA'nın (Saudi Press Agency) Enerji Bakanlığı yetkililerine dayandırdığı habere göre, krallığın kritik petrol, gaz ve rafine tesislerine yönelik peş peşe saldırılar düzenlendi.
SALDIRI GERÇEKTEN İRAN İŞİ Mİ?
Suudi Enerji Bakanlığı kaynağı saldırıların kimin tarafından yapıldığını belirtmedi. Bu da saldırıyı ateşkese rağmen gerçekten İran mı yaptı yoksa farklı unsurlar mı devrede sorusunu akıllara getirdi.
1 ÖLÜ 7 YARALI VAR
SPA'nın aktardığına göre, enerji tesislerindeki saldırılarda sanayi güvenliği personelinden bir Suudi vatandaşı hayatını kaybetti, yedi çalışan ise yaralandı. Saldırıların faturası sadece insani değil, aynı zamanda ekonomik olarak da çok ağır oldu. Vurulan tesisler ve kayıplar şu şekilde açıklandı:
Manifa Petrol Sahası: Üretim kapasitesinde günlük 300.000 varil düşüş.
Hureys (Khurais) Tesisi: Önceki bir saldırının etkisiyle günlük 300.000 varil düşüş.
Toplam Üretim Kaybı: Suudi Arabistan'ın üretim kapasitesinde günlük toplam 600.000 varillik azalma yaşandı.
Bunun yanı sıra Jubail'deki SATORP, Ras Tanura, Yanbu'daki SAMREF ve Riyad rafinerileri gibi dev tesislerin de hedef alındığı, bu durumun küresel pazarlara yönelik rafine ürün ihracatını doğrudan etkilediği belirtildi. Cüeyme'deki (Ju'aymah) işleme tesislerinde ise saldırılar sonrası yangınlar çıktı.
Suudi Arabistan son haftalarda İran'a ait çok sayıda füze ve insansız hava aracını (İHA) imha ettiğini duyurmuştu. Ayrıca Reuters, Çarşamba günü yaptığı bir haberde, ateşkesin sağlanmasından sadece birkaç saat sonra İran'ın boru hattını vurduğunu bildirmişti.
PETROL FİYATLARI ARTTI
Saldırının küresel piyasalar için en korkutucu yanı ise zamanlaması ve hedef seçimi oldu. İran'ın küresel enerji arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki ablukasını sürdürmesi nedeniyle, Suudi Arabistan'ın elindeki tek ham petrol ihracat rotası Doğu-Batı Boru Hattı kalmıştı.
Bakanlık, bu boru hattındaki bir pompa istasyonunun vurulduğunu ve akışın günlük yaklaşık 700.000 varil azaldığını duyurdu.
Kpler analisti Matt Smith, bu durumun piyasalar için yaratacağı tehlikeyi şu sözlerle özetledi:
"Doğu-Batı hattı, Hürmüz Boğazı üzerinden çıkamayan devasa miktardaki Suudi ham petrolünü yönlendiriyordu. Hacimdeki herhangi bir geri çekilme, piyasalardaki bu sıkışık durumu daha da kötüleştirecektir. Piyasalar için hiç de iyi bir haber değil."
Beyaz Saray'dan öfkeli açıklama: İran'ın 10 maddelik planını çöpe attık
PETROL FİYATLARI FIRLADI, ACİL DURUM STOKLARI ERİYOR
Bu krizin ardından Brent petrolün varil fiyatı 1,17 dolar (yüzde 1,2) artışla 95,92 dolara kadar yükseldi. Enerji Bakanlığı kaynakları, saldırıların devam etmesinin arzı daha da düşüreceği ve küresel petrol piyasalarındaki dalgalanmayı artıracağı konusunda uyarıda bulundu.
SPA ayrıca, yaşanan üretim kesintilerinin ülkenin operasyonel ve acil durum stoklarının önemli bir bölümünü çoktan tükettiğini, bu nedenle gelecekteki olası arz açıklarını telafi etme kapasitesinin ciddi şekilde sınırlandığını vurguladı.