BIST 1.414
DOLAR 8,47
EURO 10,05
ALTIN 493,59
HABER /  BİLİM - TEKNOLOJİ

Ay'ın yörüngesi değişiyor! Günlerce sular altında kalacağımız sellere hazır olun

Ay döngüsünden ve iklim değişikliğinden kaynaklanan değişiklikler günlerce sular altında kalabileceğimiz sellere sebep olabilecek. Başta ABD kıyı şeridi olmak üzere pek çok bölge tehlikede.

Abone ol

İklim değişikliği, dünya genelindeki kasırgaların ve diğer aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini daha şimdiden artırdı. Ne var ki, ufukta Amerika’nın kıyı şeridinde hasara neden olabilecek daha küçük, daha az dikkat çeken bir tehdit daha var.

‘Yıkıcı seller’ diye de adlandırılan yüksek gelgit taşkınları, gelgitler günlük ortalama düzeyin yaklaşık 0.6 metre üzerine çıktığında ve caddelere taşmaya veya yağmur kanallarından dışarı sızmaya başladığında kıyı bölgelerinde gerçekleşir. Bu seller, sokakları ve evleri sular altında bırakan, işletmeleri kapanmaya zorlayan ve kanalizasyon taşkınlarına sebep olan açık bir felaketten daha fazla zarar vericidir; bununla birlikte, ne kadar uzun sürerlerse, o kadar fazla zarar verebilirler.

2019'da 600'den fazla sel yaşandı

Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’ne (NOAA) göre, ABD 2019 yılında bu sellerin 600’ünden fazlasını yaşadı. Fakat şimdi, NASA öncülüğünde yürütülen yeni bir araştırma, ABD’de yıkıcı sellerin 2030’larda çok daha sık görüleceği hususunda uyarıda bulunuyor ve ABD kıyı şeridinin büyük kısmının en az on yıl boyunca her yıl üç ilâ dört kat daha fazla gelgit seline maruz kalacağını belirtiyor.

Nature Climate Change adlı dergide 21 Haziran günü yayınlanan araştırma, bu fazladan taşkın günlerinin yıl içerisinde eşit biçimde dağılmayacağı, bundan ziyade, büyük olasılıkla yalnızca birkaç ay içinde bir arada yaşanacağı uyarısında bulunuyor; şu anda ayda yalnızca iki ya da üç taşkın yaşanan kıyı bölgeleri, yakında onlarca ya da daha fazla sele maruz kalabilir.

Araştırmacılar, bu uzun süreli kıyı taşkın mevsimlerinin, kıyı toplulukları bunlara karşı şimdiden bir plan hazırlamaya başlamazsa, yaşamlarına ve geçim kaynaklarına büyük sekte vuracağı konusunda uyarıyorlar. Hawaii Üniversitesi’nde yardımcı doçent ve araştırmanın başyazarı olan Phil Thompson, “Zaman geçtikçe biriken etkinin bir neticesi olacak” diyor: “Ayda 10 ya da 15 defa taşkın olduğunda, bir işletme otoparkı su altındayken çalışmasını sürdüremez. İnsanlar işlerini kaybederler çünkü işe gidemezler. Sızan kanalizasyon suları bir halk sağlığı sorunu haline gelir.”

Öncelikle, deniz seviyelerinde bir yükseliş yaşanıyor. Küresel ısınma atmosferimizi ısıtırken buzullar rekor bir hızda eriyor ve okyanusa devasa miktarda eriyik su salıyor. NOAA’nın aktardığına göre, netice itibariyle, küresel ortalama deniz seviyeleri 1880 yılından bu yana yaklaşık 21 ilâ 24 santimetre yükseldi ve bunun neredeyse üçte biri yalnızca son 25 yıl içinde gerçekleşti. 2100 yılına gelindiğinde, insanların önümüzdeki yıllarda sera gazı emisyonlarını ne kadar başarılı biçimde azalttıklarına bağlı biçimde, deniz seviyeleri 2000 yılında şimdiki seviyelerinden 0.3 m ilâ 2.5 m arasında herhangi bir düzeyde yükselebilir.

Yükselmekte olan deniz seviyeleri tek başına yüksek gelgit taşkınlarının yaşanma sıklığını artıracak; bununla birlikte, kozmostan da biraz yardım alacaklar, özellikle de Ay’dan. Ay gelgitleri etkilese de, Ay’ın çekim gücü yıldan yıla değişkenlik gösterir; Ay, aslında yörüngesinde bir ‘yalpalama’ yaşar ve bu, 18.6 yıllık ritmik bir döngü içerisinde, Dünya’ya göre konumunu hafif biçimde değiştirir. Döngünün yarısı boyunca Ay Dünya’daki gelgitleri bastırır; bu da denizin az yükselmesine ve fazla çekilmesine neden olur. NASA’nın aktardığı kadarıyla, döngünün diğer yarısı söz konusu olduğunda, gelgitlerin gücü artar; daha fazla yükselme ve daha az çekilme meydana gelir

Araştırmacılara göre, şu anda döngünün gelgiti güçlendiren kısmındayız; bir sonraki gelgit güçlendirici döngü 2030’ların ortalarında başlayacak ve o zamana dek, küresel deniz seviyeleri, normalden daha fazla olan yükselmeleri özellikle yıkıcı bir hale getirecek seviyeye çıkarmış olacak.

Acilen planlama başlamalı

Araştırma ekibi, deniz seviyesindeki yükselmesinin ve Ay döngüsünün birleşik etkisi neticesinde, yüksek gelgit taşkınlarının tüm ABD kıyılarında süratle çoğalacağını belirtiyorlar. Araştırmacılar, on yıldan biraz daha uzun bir zaman zarfında, yüksek gelgit selinin 'bölgesel bir sorundan ulusal bir soruna dönüşeceğini ve ABD kıyılarının büyük kısmının bundan olumsuz biçimde etkileneceğini' söylüyor.

ÖNCEKİ HABERLER
İletişim Başkanı Altun, 'Türkiye Geçilmez' etiketiyle 15 Temmuz paylaşımı
İletişim Başkanı Altun, 'Türkiye Geçilmez' etiketiyle 15 Temmuz paylaşımı
Bitcoin ile yüksek kazanç sağlama fırsatı
Bitcoin ile yüksek kazanç sağlama fırsatı
Rize'de çay toplarken hayatının şokunu yaşadı! Kanlar içinde kaldı
Rize'de çay toplarken hayatının şokunu yaşadı! Kanlar içinde kaldı
Kosova’da bir kasabada bin 500 kişi zehirlendi nedeni bilinmiyor
Kosova’da bir kasabada bin 500 kişi zehirlendi nedeni bilinmiyor
KKTC'de 104 yeni Kovid-19 vakası görüldü
KKTC'de 104 yeni Kovid-19 vakası görüldü
Irak’taki hastane yangını faciasında ölü sayısı çok yükseldi
Irak’taki hastane yangını faciasında ölü sayısı çok yükseldi
Fransa'dan vatandaşlarına Afganistan karışacak terk edin çağrısı
Fransa'dan vatandaşlarına Afganistan karışacak terk edin çağrısı
Trump kullanmıştı! Japonya Kovid-19'a karşı antikor kokteylini onaylayacak
Trump kullanmıştı! Japonya Kovid-19'a karşı antikor kokteylini onaylayacak
Deniz Baykal ilk kez konuştu! Cumhurbaşkanı Erdoğan'la pazarlık yaptı mı?
Deniz Baykal ilk kez konuştu! Cumhurbaşkanı Erdoğan'la pazarlık yaptı mı?
Milyonlarca işçi ve işvereni ilgilendiriyor! Asgari ücret desteği geliyor
Milyonlarca işçi ve işvereni ilgilendiriyor! Asgari ücret desteği geliyor