BIST 1.441
DOLAR 8,46
EURO 10,27
ALTIN 501,15
YAZARLAR

Petrol’ün yeni adı; Big Data

2018'de 330 milyon kişi, dünyanın yalnızca yüzde 60'ı çevrimiçi olmasına rağmen, her biri sınır ötesi veri aktarımını içeren diğer ülkelerden çevrimiçi alışveriş yaptı ve e-ticaretin satışlarda 25,6 trilyon dolara ulaşmasına yardımcı oldu.

İsmail GÜZELiguzel@nestech.net

Veri yeni petroldür...
 
Veriler artık küresel ticaretin merkezinde yer alıyor. Veriler onlarca yıldır, ürün ve hizmetlerin uluslararası ticaretin küreselleşme hızını belirledi. 
 
Ancak küresel mali krizin ardından, ticaretteki büyüme durgunlaştı ve onun yerine sınır ötesi veri akışlarında bir patlama meydana geldi. Bant genişliği ile ölçülen sınır ötesi veri akışları, 2008'den 2020'ye kadar kabaca 112 kat arttı.
 
Küresel ekonomi, sürekli bir veri devinim makinesi haline geldi. Dijital teknolojilerin veri trafiği artık geleneksel ürün ve hizmet ticaretini mümkün kılıyor.  
 
Bir zamanlar DVD olarak satılan filmler artık dijital platformlarda yayınlanıyor ve haberler, kitaplar ve araştırma makaleleri online-çevrimiçi olarak tüketiliyor. Fiziksel ürünler bile dijital bileşenlerle yükleniyor.  
 
Arabalar artık sadece içten yanmalı motorlar etrafında inşa edilmiş şasi değil. Ayrıca büyük miktarda veriyi yakalayan karmaşık elektronik ve yazılımları da barındırırlar. 
 
Fiziksel ürün ticareti, nakliye konteynırlarını izleyen cihazlar ve programlar gibi dijital kolaylaştırıcılarla birlikte gelir ve bunlar da benzer şekilde veri üretir ve verimliliği artırır.  
 
Ve şimdi, KOVİD-19 işletmelerin dijital dönüşümünü hızlandırarak daha da fazla ticareti bulut teknolojisine doğru itti.
 
Dijital ticaret ve sınır ötesi veri akışı, yavaşlama belirtisi göstermiyor. 2018'de 330 milyon kişi, dünyanın yalnızca yüzde 60'ı çevrimiçi olmasına rağmen, her biri sınır ötesi veri aktarımını içeren diğer ülkelerden çevrimiçi alışveriş yaptı ve e-ticaretin satışlarda 25,6 trilyon dolara ulaşmasına yardımcı oldu.  
 
Geniş bant erişiminin gelişmekte olan dünyanın hızla genişleyen nüfuslarına yayıldıkça ne kadar veri artacağını hayal edin. 5G kablosuz teknolojisi çok daha olağanüstü miktarda verinin yıldırım hızında aktarılmasına izin veriyor ve Nesnelerin İnterneti olarak adlandırılan şey makineden makineye iletişimi önemli ölçüde artırıyor.  
 
Bu büyük değişiklikler yalnızca ticareti dönüştürmekle kalmıyor, aynı zamanda küresel siyaseti de altüst ediyor.. 
 
Küresel ekonominin diğer unsurlarından bile daha fazla olarak veriler güçle iç içe geçmiş durumda.  
 
İnovasyon için giderek daha gerekli bir girdi, uluslararası ticaretin hızla genişleyen bir unsuru, kurumsal başarının hayati bir bileşeni ve ulusal güvenliğin önemli bir boyutu olarak verilere sahip olan herkese inanılmaz avantajlar sunuyor.  
 
Aynı zamanda kolaylıkla suistimal edilmektedir. Rekabete aykırı avantaj arayan ülkeler ve şirketler verileri kontrol etmeye çalışır. Özgürlüğü ve mahremiyeti zayıflatmak isteyenler de öyle.
 
Yine de, sınır ötesi veri akışları artarken ve verilerin kendisi kritik bir güç kaynağı haline gelmişken, büyük ölçüde kontrolsüz kalmaya devam ediyor. 
 
Mevcut uluslararası ticaret ve yatırım çerçevesi 75 yıl önce çok farklı bir zamanda tasarlandı. Refah ve güvenliği artırdı, milyonlarca insanı yoksulluktan kurtarmaya yardım etti ve daha geniş bir ekonomik düzenin parçası olarak demokrasiyi, ticareti ve bireysel hakları teşvik etti. 
 
Ancak bu sistem bugün küresel ticaretin gerçekliği için yeterli değil. Verilerin değeri ve mülkiyeti konusunda kafa karışıklığı çok fazla ve dünyanın önde gelen güçleri, verilerin nasıl yönetileceğine dair vizyonlara sahip.
 
Özellikle Amerika Birleşik Devletleri dijital çağ için yeni kurallar şekillendirmezse, diğerleri bu kuralları ortaya koyacaktır. Örneğin Çin, dijital gücün kurallarını şekillendirmenin jeopolitik rekabetin kilit bir bileşeni olduğunu kabul ederek kendi tekno-otoriter modelini ilan ediyor.
 
Veriler, yeni fikirleri keşfetmek için her zaman önemli bir girdi olmuştur. Benjamin Franklin, insanların elektrik anlayışını geliştirmek için yıldırım çarpmalarına ilişkin verilere ihtiyaç duyuyordu. Gregor Mendel'in kalıtım kurallarını keşfetmek için bezelye bitkileri hakkında verilere ihtiyacı vardı.  
 
Ancak son on yılda, bilgi işlem gücü, bulut depolama ve makine öğrenimindeki büyük gelişmeler sayesinde veriler inovasyon için çok daha önemli hale geldi.  
 
Yapay zekanın (AI) kalbindeki algoritmalar, özellikle öğrenmek ve etkinlik kazanmak için kullandıkları büyük miktarlarda yüksek kaliteli verilerden faydalanır. 
 
Bunlar ve diğer veriye dayalı yenilikler, insanların profesyonel ve kişisel yaşamlarını giderek daha fazla şekillendirecek ve otonom araçlardan spor performans uygulamalarına ve sosyal ağlara kadar her şeyi geliştirecek.
 
Veriler, ticari başarıyı giderek daha fazla yönlendiriyor. Verileri bir araya getirerek, analiz ederek ve kullanarak rekabet avantajları inşa edilen şirketler, dünya çapında en üst düzey pazar konumlarını ele geçirdi. 
 
On yıl önce, en değerli on firmanın herhangi bir listesi, petrol ve gaz üreticileri, tüketim malları firmaları ve bankaları içeriyordu. Günümüzde veri trafiği yapan teknoloji şirketleri listeye hakimdir. Alphabet, Amazon ve Facebook vb... 
 
Mevcut teknoloji liderleri, milyarlarca birey ve kuruluştan gelen büyük miktarda veriyi müşterileri için yeni ekonomik değere dönüştürdükleri için hiç de azımsanmayacak şekilde gelişiyor.
 
Veriler, ulusal güvenlik için de çok önemlidir. Üretkenliği ve dolayısıyla askeri üstünlüğünü sağlayan ekonomik gücü yönlendirir. Aynı zamanda, ekonomik ve jeopolitik üstünlük için ülkeler arası rekabetinin birincil etki alanıdır - özellikle ABD-Çin arasında 5G teknolojisi üzerindeki mücadelesinin gösterdiği gibi. 
 
Yeni teknolojiler muazzam ekonomik ve stratejik avantajlar sunar.  Google'ın eski CEO'su Eric Schmidt ve eski ABD savunma bakanı yardımcısı Robert Work'ün ifadesiyle, veriye dayalı yapay zeka "nesiller boyunca insanlığa fayda sağlayan en güçlü araç aynı zamanda güç arayışı olacak.”
 
Sonuç olarak, 
 
Verileri daha hızlı yenilik yapmak için kullanabilen ülkeler muazzam avantajlar elde edecektir. Ve bu nedenle, ülkeler gelecekteki refahı ve jeopolitik gücü büyük ölçüde verilere dayalı kurallara bağlı yönetecek. 
 

Yorumlar