YAZARLAR

Çalışmadan emeklilikte değişiklikler var

İsteğe bağlı sigortalılık bilfiil çalışmadan emekli olmak isteyenler için öngörülmüş bir hak. Bu sigortalılığın da zaman zaman değişen kuralları var ve bu kurallar son günlerde bir kez daha değişti.

İsteğe bağlı sigortalılık bilfiil çalışmadan emekliolmak isteyenler için öngörülmüş bir hak. Bu sigortalılığın dazaman zaman değişen kuralları var ve bu kurallar son günlerde birkez daha değişti.

Yasa Koyucu çalışma yaşamında olmayanların da emekliliğinidüşünmüş ve bir alternatif sunmuş bulunuyor: İsteğe bağlısigortalılık.

Bunun da muhtelif şartları var. 

Türkiye’de isteğe bağlı sigortalı olmak için;

  • 18 yaşını doldurmuş olmak,
  • Zorunlu sigortalı olmamak veya otuz günden az çalışmak ya datam gün çalışmamak,
  • Kendi sigortalılıkları nedeniyle aylık bağlanmamış olmak

şartlarıyla Türkiye’de ikamet ediyor olma koşulu aranıyor.

İkamet Şartı

Öncelikle uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinden dolayıyurt dışından da ülkemize isteğe bağlı sigortaya devam etme hakkıolanlar (Fransa, İngiltere, İsveç ve İsviçre'deki gurbetçiler) içinsözleşmeler gereği Türkiye'de ikamet şartı aranmadığını daantrparantez vurgulamış olalım.

Türkiye’de ikamet ediyor olma koşulunun sağlanmasında 01.10.2008tarihinden sonraki süreçte SGK'ya verilen isteğe bağlı sigortagiriş bildirgesinde ikamet adresinin Türkiye’de olduğununbelirtilmiş olması yeterli sayılmaktaydı.

Kazanılmış Haklar

01.10.2008 tarihinden önce isteğe bağlı sigortalı olmak içinikamet şartı genel olarak aranmadığından yukarıda saydığımızülkeler dışındaki yabancı ülkelerde ikamet etmekte iken 01.10.2008tarihinden önceden beridir isteğe bağlı sigortaya devam edensigortalılar durumlarında değişiklik oluncaya kadar ikametşartından muaf tutulmaktalar. Bu sigortalılar isteğe bağlısigortalılıkları kesintiye uğramadığı sürece ikamet şartınısağlamadıkları gerekçesiyle sigortalıklarısonlandırılmıyor.  

Önemli Değişiklik Var

Bu konuda 2016/20 sayılı SGK Genelgesi ile bir değişiklikyapılmış bulunuyor.

Bundan önce Türkiye’de ikamet etmekteyken sosyal güvenliksözleşmesi imzalanmamış ülkelerde bulunan Türk vatandaşlarındanisteğe bağlı sigortalı olmak için talepte bulunanların isteğe bağlısigortalılık giriş bildirgesinde beyan etmiş oldukları Türkiye’dekiadresi ikamet adresi olarak esas alınıyordu.

Beyan Edilen Adres Değil, Önce KPS’deki Adres GeçerliOlacak

Bundan böyle Türkiye’de ikamet etmekte iken sosyal güvenliksözleşmesi imzalanmamış ülkelerde bulunan Türk vatandaşlarından,isteğe bağlı sigortalı olmak için talepte bulunanların yurt dışınaçıkmadan önce Türkiye’de ikamet ettiklerini SGK’ya açık olan KimlikPaylaşım Sisteminden (KPS) tespit edilmesi, KPS’den tespit edilenikamet tarihlerinde tereddüt oluşması halinde ise Türkiye ikamettarihinin belgelendirilmesi halinde, sosyal güvenlik sözleşmesiimzalanmamış ülkede bulunsalar bile isteğe bağlı sigortalıolabilecekler.

Başvurusuz Ödenen İsteğe Bağlı PrimlerinDurumu

1.10.2008 tarihinden sonra ilk defa 4/b sigortalılığı kapsamındazorunlu sigortalılıkları başlayıp daha sonra sona erenlerden isteğebağlı sigortalılık talebinde bulunmadan prim ödemeye devam edenleristeğe bağlı sigortalılık başvuru şartını yerine getirmişsayılmıyorlardı. Ancak 2014 yılında yapılan değişiklikle bukapsamdakiler Tarım Bağ-Kur sigortalıları hariç olmak üzere sonrakibir tarihte zorunlu sigortalılıkları sona erdiği halde isteğe bağlısigortalılık talebinde bulunmadan prim ödemeye devam etmişlerseödedikleri bu primlerinin karşıladığı süre ile sınırlı kalmakkaydıyla ödemiş oldukları süreler “isteğe bağlı sigortalılıksüresi” olarak değerlendirilmeye başlanmıştı.

Tarım Bağ-Kurlular da Kapsama Alındı

2016/20 sayılı Genelge ile bu konuda artık 1.10.2008 tarihindensonra 4/b (Bağ-Kur) sigortalılığı kapsamında zorunlusigortalılıkları sona erenlerden isteğe bağlı sigortalılıktalebinde bulunmadan prim ödemeye devam edenlerin daha sonra isteğebağlı sigortalı olmak için talepte bulunmaları halinde, zorunlusigortalılıklarının sona erdiği tarihi izleyen günden itibarenisteğe bağlı sigortalılıkları geçerli sayılacak.

Bu genişleyen haktan artık Tarım Bağ-Kur sigortalıları dayararlanacak. Onlar da Tarım Bağ-Kur sigortalılıkları sonaerdiğinde primlerini ödemeye devam ediyorlarsa daha sonra busürelere ilişkin isteğe bağlı sigortalı olmak için yazılı taleptebulunmaları halinde, isteğe bağlı sigorta tescilleri yapılarakzorunlu sigortalılık sona erdikten sonra ödenen primler isteğebağlı sigortalılık kapsamındaki Bağ-Numarasına aktarılacak.

Yorumlar1 yorum