Ruh sağlığını korumak için 10 etkili yöntem

Dünya Ruh Sağlığı Günü, Dünya Ruh Sağlığı Federasyonu’nun bir projesi olarak hayata geçirildi. Ruh sağlığı ve ruhsal hastalıklara ilişkin toplumsal farkındalığı ve anlayışı artırmak amacıyla 1992 yılından bu yana her yıl 10 Ekim’de kutlanan bu özel gün, ruh sağlığının korunması ve geliştirilmesine dikkat çekiyor.

Dünya Ruh Sağlığı Günü’nün amaçları arasında ruh sağlığı sorunları yaşayan bireylerin seslerini duyurabilmelerine olanak sağlamak, toplumda ruh sağlığı konusunda bilgi ve anlayışı artırmak, bireylerin ruh sağlığını ve yaşam işlevlerini koruyup desteklemek yer alıyor. Bunun yanı sıra psikiyatrik ve nörolojik hastalıkların önlenmesi ile bu hastalıklara yönelik tedavi ve bakım hizmetlerinin geliştirilmesi de günün temel hedefleri arasında bulunuyor.

Antalya Belek Üniversitesi İnsani Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ferda Aysan, Dünya Ruh Sağlığı Günü öncesinde ruh sağlığının korunmasına katkı sağlayabilecek 10 önemli öneriyi paylaştı. Aysan’ın önerileri, sağlıklı yaşam alışkanlıklarından sosyal ilişkilere, öz şefkatten yaşamın anlamını keşfetmeye kadar birçok başlığı kapsıyor.

Ruh sağlığını korumak için 10 önemli öneri

1. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek

Beden sağlığı için gerekli özeni göstermek, kişinin psikolojik açıdan kendisini iyi hissetmesine de yardımcı oluyor. Beden ve ruh sağlığı bir bütün olarak değerlendirilebiliyor. Bu nedenle fiziksel sağlığı destekleyen alışkanlıklar edinmek, ruhsal iyilik hâlinin korunması açısından da önem taşıyor.

2. İnsanlarla ilişki kurmaya önem vermek

Sosyal destek ağına sahip olmak, ruh sağlığını koruyan önemli unsurlar arasında yer alıyor. Sosyal bağların güçlü olması, bireyin stresle başa çıkmasında ve zorlayıcı yaşam koşullarıyla mücadele etmesinde koruyucu bir rol üstleniyor. Diğer insanlara karşı nazik, hoşgörülü, iyimser ve affedici bir tutum sergilemek ise sosyal bağların güçlenmesine katkı sağlayan başlıca kişisel özellikler arasında bulunuyor.

3. Başkalarının ihtiyaçlarına duyarlı olmak

Başkalarının ihtiyaçlarını fark etmek, karşılık beklemeden yardım etmek ve iyilik yapma konusunda cömert davranmak, yalnızca yardım edilen kişiye değil, yardım eden bireye de olumlu katkılar sağlıyor. Bu tür davranışlar, kişinin kendisini daha huzurlu ve mutlu hissetmesine yardımcı olabiliyor.

4. Öz şefkatli olmak

Başkalarına gösterilen ilgi, özen ve şefkatin kişinin kendisine de yöneltilmesi, ruhsal iyilik hâlinin önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Bireyin kendi ihtiyaçlarını gözetmesi, kendisine anlayışla yaklaşması ve kendisine karşı şefkatli bir tutum geliştirmesi, iyi hissetmesi açısından vazgeçilmez bir unsur olarak değerlendiriliyor.

5. Değerlere sahip çıkmak

Yaşamda amaç ve hedefler belirlerken yalnızca haz almaya yönelik hızlı çözümler aramak yerine kişinin kendi değerleri doğrultusunda kararlar alması önem taşıyor. Değerlerle uyumlu seçimler yapmak, bireyin uzun vadede daha dingin ve huzurlu bir yaşam sürmesine katkıda bulunuyor.

6. Düşünce, davranış ve duygu ilişkisini anlamak

Düşünce kalıplarının duygular ve davranışlar üzerindeki etkisini fark etmek, bireyin kendisine ilişkin içgörü geliştirmesine yardımcı oluyor. Bu farkındalık, işlevsiz ve yıkıcı duyguların yönetilmesi ve olumlu davranışların geliştirilmesi açısından önem taşıyor. Kişinin düşünceleri, duyguları ve davranışları arasındaki ilişkiyi anlaması, kendisini daha iyi tanımasına ve yaşamındaki zorluklarla daha sağlıklı biçimde başa çıkmasına katkı sağlayabiliyor.

7. Şimdi ve burada olmak

Bireyin içinde bulunduğu ana odaklanması, yoğun ve anlamlı yaşantıları deneyimlemesine olanak tanıyor. Bu bağlamda kişinin anda kalması, zorlayıcı yaşantılara ilişkin duygularını değiştirmeye çalışmak yerine yaşananları olduğu gibi kabul etmesine ve olayların doğal akışına izin vermesine yardımcı olabiliyor. Kabul edici bir tutum geliştirmek, kişinin yaşadığı güçlüklerle daha sağlıklı bir ilişki kurmasını destekleyebiliyor.

8. Gerçekçi beklentiler oluşturmak

Kontrol edilmesi mümkün olan durumlarla kontrol edilmesi mümkün olmayan durumları birbirinden ayırt etmek, gerçekçi beklentiler oluşturmak açısından önem taşıyor. Bireyin değiştirebileceği koşullara odaklanması ve kontrolü dışında kalan durumları kabul edebilmesi, uyuma yönelik davranışlar geliştirmesine yardımcı oluyor. Bu yaklaşım, yaşamın getirdiği zorluklarla başa çıkma sürecini de destekliyor.

9. Yaşamın anlamını keşfetmek

Bireyin kendi potansiyelinin farkına varması, aidiyet duygusu geliştirmesi ve kendisinden daha büyük, daha önemli bir amaca hizmet ettiğinin bilincine varması, yaşamın anlamını keşfetme sürecinde önemli bir yer tutuyor. Bu farkındalık, kişinin kendi varoluşuna ilişkin sorumluluk üstlenmesi ve yaşamına yön vermesi açısından değer taşıyor.

10. Yaşamın bir öğrenme süreci olduğunu kabul etmek

Yaşam boyunca karşılaşılan olumlu ya da olumsuz olayları deneyim kazanmak, güçlenmek ve gelişmek için birer fırsat olarak görmek, bireyin yaşam karşısındaki duruşunu etkiliyor. Yaşananları öğrenme ve büyüme sürecinin bir parçası olarak değerlendirmek, kişinin gücünü korumasına ve yaşamını sürdürmesine katkı sağlayan bir bakış açısı olarak öne çıkıyor.

Dünya Ruh Sağlığı Günü, bireysel ve toplumsal düzeyde ruh sağlığının önemini yeniden hatırlatırken ruhsal iyilik hâlinin korunması, desteklenmesi ve ruh sağlığı sorunlarına yönelik farkındalığın artırılması gerektiğine de dikkat çekiyor. Prof. Dr. Ferda Aysan’ın paylaştığı 10 öneri ise sağlıklı yaşam alışkanlıkları geliştirmekten sosyal ilişkileri güçlendirmeye, kişinin kendisine şefkat göstermesinden yaşamına anlam katmasına kadar uzanan geniş bir çerçevede ruh sağlığını korumanın önemini ortaya koyuyor.