İşte Terörsüz Türkiye'nin yol haritası! Öcalan çağrı yapacak, kritik eşik ekim ayı
Türkiye'de yeni dönemin hukuki çerçevesi Meclis'ten geçen son yasayla belirlendi. Şimdi önce 45 günlük ardından 6 aylık kritik bir süreç yaşanacak. Bu süre de PKK elebaşı Abdullah Öcalan'dan çağrı gelecek. İşte adım adım yol haritası...
12 saatlik Genel Kurul mesaisinin ardından yasalaşan düzenleme, silah bırakma ve fesih sürecinden ceza ertelemesine, siyaset yasağından iki ayrı izleme kurulunun oluşturulmasına kadar Terörsüz Türkiye'de yeni dönemin hukuki çerçevesini belirledi. Şimdi gözler, örgütün silahlarını bırakmasının teyit edilmesi ve MGK’nın fesih kararının Resmî Gazete’de yayımlanacağı tarihe çevrildi.
TÜM SİLAHLARIN TESLİM EDİLMESİ GEREKİYOR
Yasanın uygulanmasında en kritik eşik, terör örgütünün varlığına son verdiğinin ve tüm silahlarının teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit ve teyit edilmesi olacak. Güvenlik birimlerinin yapacağı tespit ve değerlendirmelerin ardından süreç Millî Güvenlik Kurulunun (MGK) gündemine gelecek.
MGK'DAN KARAR ÇIKACAK
MGK’nın terör örgütünün feshedildiğine ilişkin karar alması ve bu kararın Resmî Gazete’de yayımlanması, kanunda öngörülen sonraki aşamaların başlaması açısından temel koşul olacak. Dolayısıyla Meclis’ten yasanın geçmesiyle birlikte süreç tamamlanmış olmayacak; aksine düzenlemenin öngördüğü uygulama aşaması başlayacak.
ÖCALAN'DAN ÇAĞRI BEKLENİYOR
Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre güvenlik bürokrasisi PKK’lıların silahlarını bırakması, mağaraların boşaltılması ve tüm lojistik malzemelerin teslim edilmesi konusunda 1,5-2 aylık bir süreç öngörüyor. PKK elebaşı Abdullah Öcalan’ın da kısa süre içinde örgüt üyelerine ‘Tüm silahları ilgili yerlere teslim etmeleri ve Türkiye’ye dönmeleri’ çağrısı, Kandil’deki yönetimin ise birkaç gün içinde çekildikleri mağaralarla ilgili bir açıklama yapacağı ifade ediliyor. Silah bırakma Eylül sonuna kadar tamamlanır ve bu konuda MGK kararı çıkarsa, ekim ayından itibaren çerçeve yasanın uygulaması başlayacak.
ERBİL VE SÜLEYMANİYE...
MİT ve diğer ilgili kurumlar Irak merkezî hükûmeti, Kuzey Irak yönetimi ve Suriye yönetimi ile birlikte silahların nereye ve ne şekilde teslim edileceği konusunda temaslar yürütüyordu.
Bu kapsamda Irak’taki PKK’lıların Erbil ve Süleymaniye’deki Türk temsilciliklerinde oluşturulan özel birimlere başvuracağı; silahları da bu iki bölgede oluşturulan merkezlere teslim edecekleri belirtiliyor.
KURUMLAR ARASI KOORDİNASYON
Kanunun dikkat çeken düzenlemelerinden biri, sürecin izlenmesi ve koordinasyonu amacıyla iki ayrı kurul oluşturulması yer alıyor. Bunlardan ilki yürütme organı bünyesinde oluşturulacak. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlığındaki kurulda Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Millî Savunma Bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MGK Genel Sekreteri ve MİT Başkanı yer alacak.
Kurul, terör örgütünün silah bırakması ve fesih sürecini takip edecek. Güvenlik kurumlarından gelecek bilgiler doğrultusunda sürecin ilerleyişini değerlendirecek ve ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonu sağlayacak.
KARAR SONRASI 6 AYLIK KRİTİK SÜREÇ BAŞLAYACAK
Sürecin parlamenter ayağında ise TBMM bünyesinde İzleme ve İrtibat Kurulu oluşturulacak. Kurulda siyasi parti temsilcileri yer alacak. Böylece süreç yalnızca yürütme organları tarafından değil, TBMM’deki siyasi partilerin temsil edildiği bir mekanizma üzerinden de izlenecek. İki kurulun görev alanları farklı olmakla birlikte, her iki mekanizma da sürecin belirlenen hukuki çerçeve içerisinde ilerlemesinde rol oynayacak.
Yasanın uygulanmasında önemli tarihlerden biri de MGK’nın fesih kararının Resmî Gazete’de yayımlanacağı tarih olacak. Bunun ardından düzenlemeden yararlanmak isteyenler için 6 aylık süre başlayacak. Bu süre, kanunun kapsamına giren kişiler açısından öngörülen hukuki mekanizmalardan yararlanmak için kullanılacak.
2-3 YIL SİYASET YASAKLARI OLACAK
Düzenleme kapsamında, 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıl, 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 5 yıl ceza ertelemesi uygulanacak. Erteleme süresi boyunca ilgili soruşturmalar duracak, açılmış davalar askıya alınacak.
Cezaevinde bulunan ve düzenlemenin koşullarını taşıyan kişiler açısından da tahliye hükümleri gündeme gelecek. Ancak bu durum kalıcı bir af anlamına gelmiyor. Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi hâlinde erteleme kararı kaldırılacak.
Böylece düzenlemeden yararlanan kişilerin belirlenen süre boyunca yeniden terör suçu işlememesi temel koşullardan biri olacak. Düzenlemeden yararlanacak kişiler için 2 ile 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanacak. Düzenlemenin kapsamı bütün terör suçlarını kapsamıyor. Bazı ağır suçlar açık şekilde kapsam dışında tutuldu.
Sürecin uygulanmasında görev yapan kamu görevlilerinin, düzenlemenin uygulanması sebebiyle cezai sorumluluğu olmayacak.