BIST 2.384
DOLAR 15,97
EURO 16,81
ALTIN 931,67
HABER /  EKONOMİ

Rusya çöküyor Türkiye ne yapacak?

Rusya'da artan ambargo ve petrol fiyatlarındaki düşüşün yarattığı ekonomik çöküş Türkiye'yi nasıl etkileyecek?

Abone ol

Hürriyet gazetesi yazarı Uğur Gürses, Rusya'daki ekonomik çöküşün Türkiye'ye etkilerini bugünkü köşesinden yazdı.

"Bir otokratın ekonomiyle sınavı" başlıklı bugünkü yazısında Gürses, Rusya'daki krizin Türk Lirası'nda değer kaybı yaratacağını ve milli gelirde düşüş yaşanacağı uyarısında bulundu.

İşte Gürses'in Rusya'daki durumu ve Türkiye'ye etkilerini analiz eden bugünkü yazısından satırbaşları:

"Rusya, parasındaki hızlı değer kaybını durduramıyor. Hızla çöküşe doğru ilerliyor. Ama bir taraftan da hem içinde Türkiye'nin de bulunduğu diğer gelişen ülkeler, hem de gelişmiş ülkelerde mali piyasalarda tedirginlik yükseliyor. Rusya uygulanan ambargolara ek olarak son sıralarda petrol fiyatlarının düşüşü de sarsılıyor. Petrol düştükçe, bütçe gelirinin yüzde 45'ini oluşturan petrol bağlantılı gelirleri de düşecek. Yılda 280 milyar dolar petrol ihracatı, fiyatlar varil başma 65 dolarda kalırsa yılda en az 100 milyar dolar düşecek.

Kabaca 30 müyar dolar cari fazla verirken, en az 60-70 milyar dolar cari açık verecek. Buna 2015'de vadesi gelecek olan 150 müyar dolarlık borç ödemesini de ekleyin; 2015'de 220 milyar dolar dövize ihtiyacı olacak.

Kimden bulacak? Ambargo koyan batıdan? Tabi ki zor; bu görünüme 420 milyar dolara düşen döviz rezervleri yetmeyecek.

İşte bu hesapları yapanlar, rublenin değer kaybını kaçınılmaz görüyorlardı; nitekim yaz aylarında dolara karşı 30 ruble olan parite, Rus Merkez Bankası'nın önceki gece faizleri yüzde 10.5'tan yüzde 17'ye çekmesine rağmen dün 80'e dayandı.

PUTİN İÇİN SON PERDE

Böylece otokratik yönetim tarzının olumsuz sonuçlarını, yüksek petrol geliri ile perdeleyen Putin için son perde başladı. Gücüne güç katan elindeki kandilin yağı bitmeye yüz tuttu. Rublenin hızlı değer kaybı, TL dahü diğer gelişen ülke paralarında da değer kaybı yarattı.

TÜRKİYE NE YAPACAK?

...

Gelişen ülkelerin paraları da değer kaybederken Türk Lirasında da değer kaybı birkaç günde kabaca yüzde 6 oldu.

...Kur artışı, yine enflasyon kaygılarım gündeme taşıyacak, beklentiler bozulacak. Merkez Bankası faizleri yukarı çekerken, hane halkında son iki çeyrekte durgunluk görülen tüketim eğilimi iyice derinleşecek. Yine uzun süredir 'sıfıra çapa atan' özel kesim yatırımları da aynı eğilimi koruyacak.
İşsizlikteki yükseliş devam edecek.

MERKEZ BANKASI NASIL HAREKET EDECEK?

Merkez Bankası, geçen yıldan aldığı dersle bu yıl daha doğru bir yoldan ilerliyor; birincisi, petrol fiyatları düşüyor diye faiz indirimine koşmamasının avantajı ile girdi, ikincisi de kur artışını gördüğünde, TL likiditesini kısarak, yüzde 8.25'le verdiği parayı azalıp, efektif faizleri gecelik vadede yüzde 11.25'e doğru itiyor. Ayrıca, döviz likiditesi yolu olan döviz satım ihalelerindeki miktarı büyütüyor. TL'yi sıkarak pozisyon alırsa ileride anlık yüksek kur artışlarında yapacağı olası doğrudan döviz müdahaleleri daha etkili olacaktır.

KRİZİ YÖNETME MAHARETİ BURADA

Önemli olan, içerideki kur artışının hane halkında ve şirketler kesiminde 'merdiven' biçiminde yükselen bir beklenti biçimine dönüşmemesi. İşte aranan krizi yönetme mahareti de burada. Geçen yıl, kısa vadeli faizleri beklenen enflasyonun bile altında politik baskıyla sürekli düşük tutup, yüklü döviz müdahaleleri yapmış, bir günde 5 milyar dolar satarak dahi kuru tutamamıştı.
Sonunda faizleri 5 puan artırınca, yükselen kuru dizginleyebilmişti.

MİLLİ GELİRİMİZ DÜŞECEK

2013'de milli gelirimiz tam olarak 822 milyar dolardı. İçinde bulunduğumuz çeyrekte enflasyonda olağanüstü bir değişiklik olmazsa bu zayıf ekonomik büyüme tablosu ile cari fiyatlarla milli gelirin yüzde 10 artış göstereceği varsayımıyla 2014'deki milli gelirin payı 800 milyar dolar civarında olacağını hesaplıyorum.

Nedeni, dolar bazında milli geliri daha önce yükselten parametreden, yani dolar kurundan geliyor. Geçmişte düşük seyrettiği için 'milli gelir üç kat arttı' nutuklarına yansıyan kur etkisi, şimdi yükseldiğinden milli geliri dolar bazmda azaltacak. Geçen yıl 822 müyar dolar olan milli gelir, bu yü için kü payı 800 müyar doların altına olabilir.

RUSYA'DAN DOLARA SON DAKİKA MÜDAHALESİ 

ÖNCEKİ HABERLER
Hamas için tarihi karar
Hamas için tarihi karar
Kılıçdaroğlu Şişli'de taraflara ne dedi?
Kılıçdaroğlu Şişli'de taraflara ne dedi?
Dolar son durum dolar kur son fiyat
Dolar son durum dolar kur son fiyat
Başbakan'ın eşi Sare Davutoğlu'ndan çok özel açıklamalar
Başbakan'ın eşi Sare Davutoğlu'ndan çok özel açıklamalar
AB'de neredeyse her 5 kişiden biri
AB'de neredeyse her 5 kişiden biri
Taliban ikinci baskın son dakika çatışma çıktı
Taliban ikinci baskın son dakika çatışma çıktı
İki kez hacca giden sürücüyü kahreden ceza
İki kez hacca giden sürücüyü kahreden ceza
'Sandıktan Çıktım, İstediğim Gibi Soyarım' Bütçesi!
'Sandıktan Çıktım, İstediğim Gibi Soyarım' Bütçesi!
ABD'den şok Türkiye çağrısı
ABD'den şok Türkiye çağrısı
Vatandaşa müjde! O para cezaları tarih oluyor
Vatandaşa müjde! O para cezaları tarih oluyor