YAZARLAR

Kissinger der ki petrolü kontrol eden dünyayı kontrol eder

Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz günlerde Zarrab davası ile ilgili bir çok kimsenin anlam veremediği bir konuşmasında "Vatandaşımızı itirafçı yapmanın gayreti içindeler, bu işler bittiği zaman dünyayı ayağa kaldırmasını biliriz" dedi.

İsmail GÜZELiguzel@nestech.net

Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz günlerdeZarrab davası ile ilgili bir çok kimsenin anlam veremediği birkonuşmasında "Vatandaşımızı itirafçı yapmanın gayreti içindeler, buişler bittiği zaman dünyayı ayağa kaldırmasını biliriz"dedi.

Aslında söylediği şu idi; Petro-dolar sisteminibiliyorum ve ben yıkıcı tarafa geçersem işler dönülmez noktayagelir. Amerika dünyadaki en büyük tüketici idi. Hem üretimin Çin'ekayması hem de kaya gazı sonrası Amerika artık kendi üretiminiyapıyor ve kendi kullanımını karşılıyor hatta ihraç etmeyedebaşladı. Böyle olunca dünyadaki en büyük tüketici Çin oldu.Piyasada bir kural var. Malın değerini belirleyen alıcıdır. Enbüyük alıcı Çin olduğundan petrolün değerini yuan ile değerlerseyuan global para olacaktır.

İran ve Venezuela'nın ABD'nin kara listesinde olmasıyuan ile petrol alışverişine en yakın ülkeler olmasından.

Biraz açalım...

Çin, petrol piyasası için tercih edilen para birimiABD dolarını yıkmayı hedefliyor ve bu da çok kapsamlı sonuçlaraneden olabilir.

Günümüzde petrolün dolar cinsinden olması, aksi birdurumda ABD'nin ekonomik ve stratejik gücünün elinden çıkmasıbundan kaynaklanan büyük miktarda yapacağı dolar talebi bir çokdengeleri alt üst edebilir. 1970'lerden bu yana, petrol ticareti,alıcılar ve üreticiler Amerikalı olmasa bile tüm petrol ticaretinerdeyse tamamen ABD doları ile yapılmaktadır. Yuan cinsi petrolticaretinin sonuçlarının büyük olacağı kesin. Pekin, kendi parabirimi olan yuan ile bir vadeli işlem piyasası kurarak dolarınmeydan okumasını umuyor. Bu amaçla, Çin, önümüzdeki aylarda yuanfiyatlı bir petrol kıyaslama kriterinin getirileceğine işaretediyor.

Yuan'a ayarlı bir petrol vadeli işlem piyasası,Çin'in stratejik güç kazandıracağına inandığı Çin para birimineolan talebi teşvik edecektir. Bu paranın Çin ekonomisine geridönüştürülmesi de olası. ABD, para talebi nedeniyle son derecedüşük fiyatlarla borç alarak büyük bütçe açıkları yapabiliyor.Dolar, uzun zamandan beri, dünyanın dört bir yanındaki yatırımcılariçin en güvenli limanlardan biri oldu.

Ancak Amerikan doları karşılığını almak kolayolmayacak. Plan, Şangay Uluslararası Enerji Değişimi üzerinde birpetrol vadeli işlem sözleşmesi başlatmak ama büyük petrolüreticilerini ve tüketicileri, yuan'ı kullanmaya ve Şangaykriterine yatırım yapmaya ikna etmenin önünde engel oluşturuyor.Suudi Arabistan ya da Rusya gibi bazı büyük ülkeler katılmadıkça,fark yaratacak kadar derin bir pazar ortaya çıkarmak zorolacak.

Çin'in doların tahttan indirilmesi yönünde büyükhevesleri var.

Çin, doların küresel egemenliğine karşı büyük birhamle yapmak istiyor ve bu yılın başında güçlü adımlar gelebilir.Pekin önümüzdeki aylarda petrol fiyatlaması için yeni bir yolsunabilir... Ancak şu anda küresel pazara hakim ABD doları bazlısözleşmelerin aksine Çin kendi para birimini kullanıyor. Çinplanlarının yaygın şekilde benimsenmesi durumunda, bu dolarındünyanın en güçlü para birimi olarak statüsüne meydan okumayayönelik bir adım olacaktır.

Çin dünyanın en iyi petrol ithalatçısı ve Pekin, bunuyalnızca kendi para biriminin küresel ekonominin en önemliemtialarına fiyatlama mantığı olarak görüyor. Ancak bunun ötesinde,doların dışına çıkmak Çin ve Rusya gibi ülkeler için stratejik biröncelik taşıyor. Her ikisi de nihai olarak Amerikan doları riskinemaruz kalmalarını ve Amerikan yaptırım rejimlerinin siyasetinisınırlandırarak sermayeye olan bağımlılıklarını azaltmayıhedefliyor.

Şanghay'da altın destekli bir vadeli işlem sözleşmesikullanarak yuan cinsinden petrolün fiyatını vermek ancak bu yolunuzun ve zorlu olacağı anlamına geliyor. Enerji güvenliğineodaklanan Washington merkezli bir düşünce kuruluşu olan KüreselGüvenlik Analiz Enstitüsünün eş başkanı Gal Luft, "Yuan oyundeğiştirici değil, en azından henüz değil" dedi. "Ancak buzulbaşlangıcının bir başka göstergesi ve buzul kelimesi ile dolarındüşüşünü vurguluyorum" diye ekledi.

Pekin şüpheci küresel petrol piyasaları ve küreselalgılamalar yüzünden çok fazla devlet kontrolü uyguluyor. Bufaktörler, West Texas Intermediate veya Brent (her ikisi de dolarcinsinden) gibi daha belirlenmiş kıyaslamalarla rekabet edebilecekuygun bir petrol fiyatlama kriterinin oluşturulması konusundakiçabalarını engelleyecektir. Petro-yuan'ın mimarları, petrodolar'ıve bununla birlikte ABD doları fiyatlı petrolün kırk yılı aşkınsüredir liderliğini yerinden oynatabilmesi, yokuş yukarı birmücadele ile karşı karşıya olduğu anlamına geliyor.

Yorumlar1 yorum