Avrupa kavrulmuştu, şimdi sıra Türkiye'de... Omega blokajı sıcakları kabus gibi çökecek! Kritik tarih

Avrupa, son yılların en ağır yaz sıcaklarıyla savaşıyor. Fransa ve İspanya'dan Almanya ile İngiltere'ye kadar uzanan devasa bir coğrafyada termometreler tehlikeli sınırları aşarken, uzmanlar bu durumu kıtanın "son 500 yılda gördüğü en şiddetli sıcak hava dalgalarından biri" olarak nitelendiriyor. Kavurucu sıcakların hayatı tehdit eder boyuta ulaşması üzerine pek çok Avrupa ülkesi üst üste kırmızı alarm veriyor.

TÜRKİYE'Yİ DE ETKİLEYECEK

Meteoroloji Genel Müdürlüğü Uzmanı Mehmet Özdemir ise Avrupa'daki sıcak hava dalgasının Türkiye'yi de etkileyeceğini belirterek, önümüzdeki bir hafta boyunca özellikle iç ve batı kesimlerde sıcaklıkların 2-3 derece artacağını ifade etti:

"HİSSEDİLEN FAZLA OLACAK"

"Bir hafta bu şekilde gidecek. Şu anda bir haftalık tahminlerde Türkiye için risk görmüyoruz. Türkiye’nin alışık olduğu normal sıcaklıklar. Avrupa uzun yıllar ortalamaların üzerinde sıcaklıklar yaşıyor. Türkiye’de rekor kırılması gibi bir durum önümüzdeki bir haftada söz konusu değil.

Şu anda Türkiye’nin en yüksek hava sıcaklığı Şanlıurfa 40 derece. İstanbul bugün 30, cuma 31. Ankara bugün 31, cuma 32. İzmir ise bugün 36, cuma 37 derece olacak ama kıyı bölgelerinde hissedilen çok daha fazla olacak.

Bu nedenle vatandaşları dikkatli olmaya davet ediyorum. Örneğin öğle saatlerinde yani 12.00-16.00 arasında özellikle yaşlı, çocuk ya da kronik hastalığı olanların güneşe maruz kalacak şekilde dışarı çıkılmamasını istiyoruz. Çıkmak zorunda olanlar ise mutlaka, şemsiye şapka kullanmalı."

"EN AZ 15 GÜN ETKİLİ"

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş ise son yıllarda bir çok kez yaşandığı gibi Batı Avrupa ve Türkiye'de erken yaz sıcak hava dalgası yaşandığını belirterek şunları söyledi:

"Yaklaşık son 5 günlük dönemde bir kez daha Batı Avrupa’da şiddetle bir sıcak hava dalgası etkili olmaya başladı. Kuzey Afrika’dan (Sahra sıcak hava dalgası) İngiltere’ye kadar geniş bir coğrafyada etkili olmasını sağlayan hava sistemi ‘Omega blokajı’ yüksek basınç sistemi ile bağlantılı. Aynı sistem, büyük olasılıkla yarından başlayarak Türkiye’nin batısında, güney bölgelerde ve iç bölgelerde normalin üzerine çıkmasına neden olacaktır. Yani 2-3 derece daha sıcak olacak. Batı Avrupa’daki kadar kuvvetli değil ama Türkiye’de de artış olacak. Önümüzdeki en az 15 günlük dönemde hava sıcaklıklarının normalden daha sıcak olmasını bekleyebiliriz"

Omega Bloğu uyarısı: Avrupa’daki sıcak hava doğuya kayıyor

Prof. Dr. Orhan Şen’in paylaşımına göre Avrupa’yı etkisi altına alan sıcak hava dalgası hafta sonu yön değiştirerek Almanya, Polonya, Ukrayna, Romanya, Çekya ve Slovakya hattına kayacak. Şen, özellikle pazar ve pazartesi günleri bu ülkelerde olağanüstü sıcaklıkların görülebileceğine dikkat çekti. Avrupa’daki bu sıcak hava bloğunun meteorolojide “Omega Bloğu” olarak adlandırıldığını belirten Şen, sistemin doğu sınırının ise Türkiye’nin batı bölgelerine kadar uzandığını ifade etti.

Türkiye’de hangi bölgeler etkilenecek? Gözler Marmara, Ege ve İç Anadolu’da

Meteoroloji değerlendirmesine göre Avrupa’daki kadar sert bir tablo beklenmese de sıcak hava etkisinin pazartesi ve salı günleri Türkiye’nin geniş bir bölümünde hissedilmesi öngörülüyor. Prof. Dr. Orhan Şen, özellikle Trakya, Marmara, Ege, İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerinin sıcak hava dalgasından etkileneceğini söyledi. Haziran sonu hava durumu tahminlerinde de batı kesimlerde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkabileceğine işaret edilirken, yüksek basınç etkisinin hissedilen sıcaklığı daha da artırabileceği değerlendiriliyor.

Orman yangını riski için kritik uyarı geldi

Sıcak hava uyarısının en dikkat çeken bölümü ise orman yangını riski oldu. Prof. Dr. Orhan Şen paylaşımında, “Orman yangınları riski artacak, kıvılcım üreten tüm faaliyetler yasaklanmalı” ifadelerini kullandı. Yaz aylarının başlamasıyla birlikte sıcaklık, düşük nem ve rüzgar üçlüsünün birleşmesi özellikle Ege, Akdeniz ve Marmara çevresinde yangın tehlikesini büyütürken, uzmanlar açık alanda ateş, anız, kaynak ve benzeri kıvılcım oluşturabilecek işlemler konusunda çok daha dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Omega Bloğu nedir, neden bu kadar konuşuluyor?

Meteorolojide “Omega Bloğu” olarak bilinen sistem, yüksek basınç alanının iki alçak basınç merkezi arasında sıkışıp uzun süre aynı bölgede kalmasıyla oluşuyor. Bu tablo, sıcak havanın bir bölgede günlerce hatta bazen daha uzun süre etkili olmasına yol açabiliyor. Avrupa’da son günlerde konuşulan aşırı sıcaklıkların arkasında da bu blokaj yapısının bulunduğu belirtiliyor. Türkiye için kritik soru ise bu sistemin batı bölgelerde ne kadar kalıcı olacağı ve sıcaklıkları ne ölçüde yukarı taşıyacağı.

Kritik tarih verildi

Şimdilik tablo, Avrupa’daki kadar sert bir sıcak kubbenin Türkiye geneline yerleşeceğine işaret etmiyor. Ancak Prof. Dr. Orhan Şen’in işaret ettiği dönem, özellikle pazartesi ve salı günleri için dikkat çekiyor. Çünkü sıcak hava dalgasının Türkiye’nin batısında etkisini artırmasıyla birlikte hem hissedilen sıcaklık yükselebilir hem de orman yangını riski daha kritik bir seviyeye çıkabilir. Bu nedenle önümüzdeki günlerde gözler hem Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün güncel hava durumu raporlarında hem de batı bölgeler için yapılacak sıcaklık ve yangın uyarılarında olacak.