Cumhurbaşkanı Erdoğan: Son 23 yılda 13 bin 448 eserin ülkemize iadesini sağladık

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülleri ve Yaşayan İnsan Hazineleri Ödülleri Takdim Töreni'ne katıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bugün itibarıyla Türkiye'nin, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri'ne kaydettirdiği 32 kültürel değeriyle, 185 ülke arasında en çok kültürel miras kaydettiren ikinci ülke konumunda olduğunu dile getirdi.

Halihazırda Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri'nde 368 kültürel değer, yerel düzeyde ise tam 1707 kaydın bulunduğunu vurgulayan Erdoğan, şunları söyledi:

"Bunlar kültür hazinemizin zenginliğini göstermesi bakımından önemli rakamlardır. Tabii bu mirasın yaşatılması, bu çınarın içi oyuk bir ağaca dönüşmeden daha canlı, daha güçlü, daha sağlam bir şekilde gelecek kuşaklara nakledilmesi bizim için hayati bir meseledir. Eğer bunu yapmazsanız mazi ile istikbal arasındaki irtibatı koparmış, dolayısıyla kimlik ve kültürümüzü de koruyamamış olursunuz. Çünkü sanat, milli kültür ve kimliğin en belirleyici unsurlarından, hatta taşıyıcı kolonlarından biridir. Sanatını aşkla yapan, işine tutkuyla sarılan, ömrünü eserlerine adayan siz kıymetli ustalarımıza, değerlerimizi yaşattığınız için, gençlerimize örnek olduğunuz için, geçmişle gelecek arasında yeni köprüler kurduğunuz için tüm kalbimle teşekkür ediyorum. Rabb'im emeklerinizi bereketli kılsın. Daha nice eserlerle, nice ürünlerle kültür ve medeniyetimize katkı yapmayı sizlere nasip eylesin diyorum."

Erdoğan, inançlarına göre her insanın "eşref-i mahlukat" sıfatıyla kendi başına bir hazine hükmünde olduğunu ifade etti.

"Her birimiz, insanı zübde-i alem, yani kainatın özü olarak fehmeden, gören bir anlayışın mensuplarıyız." ifadesini kullanan Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Medeniyetimizin odak ve hareket noktası insandır. Devlet ve hükümet anlayışımızın nirengi noktası insandır. Şehircilik felsefemizin mimarı, estetiğimizin, cihana bakışımızın özü, nüvesi evvelemirde insandır. Sanat ve sanatçı ise fizik sınırlarını aşarak zahir olanın ötesine, maveraya, metafiziğe ve hakikate ulaşma istidadı gösterir, bunun için çabalar. Sanatçıyı bilmediğimiz bir dünyadan, bir kaza sonucu dünyamıza düşmüş fizik ötesi yaşantılı bir kazazede, yeryüzünü ise mutlaklık aleminin dipnotu olarak tarif eden merhum Sezai Karakoç, bu hakikati şöyle dile getiriyor: 'Sanat kaçsa da, inkar etse de Tanrı'ya doğrudur. Tanrı, hakikat ve ebediliktir.' Dostoyevski ömrü boyunca Tanrı'yı bulmayı amaçlayan bir roman yazmak ihtirasını taşıdı. Mesnevi, bizi hep öteki dünyaya götürme çabasıdır baştan başa. Leyla ile Mecnun da, Hüsnü Aşk da bu sebeple vahdet-i vücut inancı ile son bulur. Sanat eseri fizikten kurtuluş, fizik ötesine bir çıkış noktası ararken ileri atılan bir köprü ucudur. Evet, bizim için sanat işte budur. Hakikate doğru yönelen bir yolculuktur. Gerçek sanatçı ve usta, işte bu hakikatin izini süren, emeğiyle, yorumuyla, eserleriyle bize yeni ufuklar çizen insandır, yaşayan bir hazinedir."

 Yaşayan İnsan Hazineleri Listesi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu anlayışla 2008'den beri sahip oldukları sanat birikimini nesilden nesile aktaran sanatçı ve ustaları "Yaşayan İnsan Hazineleri" ilan ettiklerini vurguladı.

Bugüne kadar 90 kişiyi ve iki grubu Yaşayan İnsan Hazineleri Listesi'ne aldıklarını anlatan Erdoğan, "Geçtiğimiz sene 25 usta ve sanatçımızı bu listeye dahil ettik. Bu yıl ise listemize 10 yeni isim daha ekliyor, Yaşayan İnsan Hazineleri varlığımızı daha da zenginleştiriyoruz." dedi.

Bir milletin maddi unsurlara dayalı gücünü ve etkisini zaman zaman yitirebileceğini ama dilini, kültürünü ve geleneğini kaybetmediği müddetçe, kendisine ait olan değerleri, hasletleri muhafaza ettiği sürece asla tarihten silinmeyeceğini vurgulayan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Biz çok şükür bu bakımdan son derece güçlü ve mahir bir milletiz. Eserleriyle medeniyet hazinemize yeni mücevherler ekleyen sizler gibi sanatkar ve ustalarımız geçmişte de vardı, hamdolsun şimdi de var. Fakat ne yazık ki bizim olan değerleri bugünün gençlerine anlatmakta ve aktarmakta zaman zaman sıkıntı yaşıyoruz. Dijitalleşme ve modern kültür endüstrisi tüm dünyada olduğu gibi bizde de birtakım sorunlara yol açıyor. Gelişen yeni teknolojiler, iletişim araçlarındaki yenilikler bizi hızlı olmaya, derinlikten yoksun ve tek tipçi bir üretim yapmaya icbar ediyor."

 "Meselelerin dış yüzünü aşıp esası teşkil edene, öze ulaşmak durumundayız"

Erdoğan, zihin tembelliğini de beraberinde getiren bu tehlikenin, kendisini en şiddetli biçimde sanat ve zanaat alanlarında gösterdiğine dikkati çekerek, artık ne yazık ki nitelikten ziyade niceliğin, içerikten daha fazla ambalajın rağbet gördüğünü söyledi.

Şu gerçeğin herkesin çok net farkında olduğunu dile getiren Erdoğan, şöyle devam etti:

"Biraz yavaşlamak, kendi sesimizi biraz dinlemek, kendi içimize yönelmek, ruhumuza ve dünyaya biraz daha kulak vermek zorundayız. Meselelerin dış yüzünü aşıp esası teşkil edene, öze, çekirdeğe, asıl manaya ulaşmak durumundayız. Çünkü, sanat ve zanaat eğer tekemmül etmemize, mesafe katetmemize yardımcı olmuyorsa bu çalışmaların pek bir anlamı yok demektir. İnanıyorum ki sizler ortaya koyduğunuz eserlerle, geçmişten bugüne taşıdığınız değerlerle inşallah bu konuda gençlerimiz için güzel bir örnek oluşturacaksınız. Bu ülkenin evlatlarına yol gösterecek, gelenekli sanatlarımızı yaşatacak, kültür ve sanat dünyamıza daha nice eserler kazandıracaksınız. Biz de hem Kültür Bakanlığımız eliyle hem de ilgili kurum ve kuruluşlarımızla sizlerin yanında olmaya inşallah devam edeceğiz."

Erdoğan, kültür ve mirasın korunması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması için büyük bir hassasiyetle çalışmaları sürdürdüklerini ifade ederek, birileri gibi işin edebiyatını ve istismarını yapmadıklarını, tribünlere oynamadıklarını, tam tersine meselenin önemini müdrik bir şekilde her alanda çok yönlü bir çaba harcadıklarını kaydetti.

"13 bin 448 eserin ülkemize iadesini sağladık."

Arkeolojik kazılardan restorasyon faaliyetlerine, gece müzeciliği uygulamasından kaçakçılıkla mücadeleye kültür varlıklarını hem muhafaza hem de ihya ettiklerini aktaran Erdoğan, "Son 23 yılda yurt dışına kaçırılan 13 bin 448 eserin ülkemize iadesini sağladık. Kültür Yolu Festivalleri kapsamında sadece geçtiğimiz yıl 20 farklı şehrimizde 50 bini aşkın sanatçının katılımıyla 9 bin 600'ün üzerinde etkinlik gerçekleştirdik." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, gençlerin gelenekli sanatlarla daha sıkı bağlar kurabilmesi için başlatılan ve ilki 15 Temmuz Müzesi'nde açılan Yaşayan Miras Okulları'nı çok kısa bir süre içerisinde tüm illere yaygınlaştıracaklarını söyledi.

Erdoğan, 2025'te yapılan kazı çalışmalarında 15 binin üzerinde arkeolojik buluntuyu gün yüzüne çıkardıklarını, gece müzeciliğiyle 600 bin ziyaretçi ağırladıklarını aktardı.

Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nin de çok önemli çalışmalara imza attığına işaret eden Erdoğan, kütüphanede sadece 2025 yılı içerisinde 17 sergiye ev sahipliği yaptıklarını söyledi.