YAZARLAR

Ümit SAMİMİ

Ümit SAMİMİ

umitsamimi@gmail.com @ rss Eklenme Tarihi: 08 Mayıs 2017 09:47 - Güncelleme: 08 Mayıs 2017 09:49

Wikipedia kapatılmalı mı?

“Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni, bazı terör örgütleriyle ilişkilendiren” yayınlar sebebiyle geçtiğimiz günlerde Wikipedia’ya erişim yasağı getirildi.

Wikipedia kendisini, herkesin düzenleyebileceği ücretsiz ve özgür bir ansiklopedi olarak tanımlıyor. Herhangi bir kurumun gölgesinde kalmamak amacıyla hiçbir ticari şirketten ya da siyasi oluşumdan veya dini gruptan yardım kabul etmediğini, belirli aralıklarla okuyucularından bağış topladığını iddia eden sanal ortamın bilgi kaynaklarından birisi, hatta en önemlisi.

Alexa verilerine göre dünya genelinde en çok ziyaret edilen ilk 5 internet sitesi arasında.

Öyle ki arama motorlarında(Google, Yandex, vs) herhangi bir arama yaptığınızda, o arama ile ilgili Wikipedia’de eğer içerik varsa, ilk sırada Wikipedia’nın bağlantı adresini görürsünüz çünkü Wikipedia’da İngilizce makale sayısı 5 392 000 ‘den, İspanyolca makale sayısı 1 330 000’den, Almanca makale sayısı 2 055 000 ‘den, Türkçe makale sayısı da 291 000 ‘den fazla.

Neredeyse fizik, biyoloji, kimya gibi bilimsel konularda var olan tüm başlıklarla ilgili içerik mevcut fakat tartışma yaratan yazıların mevzuları genellikle politik, siyasi ve dini bahisler.

Gerçten özgür mü, hakikaten herkesin düzenleme yapabileceği bir yer mi ya da finansmanı sadece okuyucuları mı, bu konular ile ilgili bir çok tartışma farklı ülkelerde farklı zamanlarda yapıldı.

Özgürlüğü konusunu tartışmaya açacak olursak eğer, 2007 yılında Independent.ie gazetesinde çıkan habere göre Santa Fe Enstitüsüden Virgil Griffith tarafından WikiScanner adında bir uygulama geliştirildi. Uygulamanın amacı Wikipedia’da yapılan düzenlemelerin IP (Internet Protocol) adreslerini taramak ve anlamlandırmaktı.

Uygulama çok ilginç bilgilere erişti. Politik, siyasi, dini ve ideolojik konularda yazılan makalelerin düzenlenmesi istihbarat teşkilatlarınca, batılı medya organlarınca, siyasi partilerin üyelerince yani bir ideolojik şemsiye altında toplanan herhangi bir örgüt mensubunca yapılıyordu.

Wikipedia’nın özgürlüğünü tartışmaya açan sadece bu uygulama değil. Keza Wikiscanner dışarıdan yapılan düzenlemeleri inceleyebilen bir yazılım. Peki ya editörler?

Tam da bu noktada farklı bir tartışma mevcut. Editörlerin ücretle Wikipedia’ya yazı girdisi-güncellemesi yaptığı ile ilgili farklı ülkelerde farklı haberler yayınlandı. Aslında bu haberleri umursamaya gerek dahi yok çünkü, tarafsızlığın olduğuna inanmak için önce, karar vericilerin tarafsız olduğunu bilmek gerekir fakat wikipedia editörlerinin yarısını sadece 5 farklı ülkenin vatandaşları oluşturuyor ki Brexit öncesi bu 5 ülkenin 4’ü Avrupalıydı. (Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, ABD) Wikipedia’daki editörler, ya batılı ya da batı yanlısı.

Bu editörlerin herhangi bir gruba bağlı olmadıklarını düşünsek dahi, tarihi, dini, siyasi ya da herhangi ideolojik bir konuyu tarafsız ele almalarını nasıl bekleyebiliriz ki?

Hergün batı medyasının haberlerini okuyup, batı eğitim sistemine göre tarih bilgisi edinip, batı inancıyla harmanlanıp nasıl Afrika’da, Ortadoğu’da, Uzakdoğu’da batılıların yaptığı katliamlarla ilgili, sömürü ile ilgili objektif makaleler girebilirler?

Peki ne yapacağız? Kafamızı kuma mı gömeceğiz?

Wikipedia’ya erişiminin engellenmesi, Türkiye hakkında çıkan asılsız iddiaların yurt dışında okunurluluğunu azaltabilecek mi?

Bir kitabı yasaklayarak oradaki düşünceyi yenemezsiniz ama yeni bir kitap yazıp, önceki düşünceyi çürütebilirsiniz.

Wikipedia’ya yönelik yukarıdaki eleştiriler, aslında bu alandaki tekelin kırılmasındaki en önemli açıklardır. Wikipedia’daki eksiklikler ve yanlı tutum kullanılarak yerli bir bilgi kaynağı oluşturulabilir.

Wikipedia’da karşımıza çıkan makalenin, konunun ehlinin yazıp yazmadığını dahi bilemiyoruz fakat bilebileceğimiz bir sistem oluşturabiliriz.

Editörlerinin tüm dünyaya eşit dağılacağı bir bilgi kaynağı kurabiliriz.

Yazıları sadece üniversitede akademik görev alan akademisyenlerce yazmasını sağlayabileceğimiz yerli bir sitemiz olabilir.

Fakat sadece yasaklayarak tepki gösterirsek, bize yönelik saldırılara karşı gözümüzü kapatmaktan başka bir şey yapmamış oluruz.

Vesselam.




PAYLAŞ tw fb gp

YORUM YAZIN Wikipedia kapatılmalı mı? yazısına yorum yapın

adınız ve soyadınızla doğrudan da yorum yapabilirsiniz
BU YAZIYA YAPILAN YORUMLAR1 YORUM
  • fetö kokuyor. 08 Mayıs 2017 13:52 wikipedia çok net fetö yü kullananların kontrolünde bunun gibi daha neler varsa kapatılmalı sizin önerileriniz çok doğru ama uzun zaman alacağını bilsek bile bir an önce başlanılmalı.bağımsız adam gibi yaşamak ne kadar çok zormuş yeni yeni anlıyoruz dünya hapı yutmuş biz nasıl yuttuğumuzu çıkaracağız. korkunç.

    CEVAP YAZ 0 0
REKLAM
Ümit SAMİMİDİĞER YAZILARIÜmit SAMİMİ
TÜMÜ

AÇIK GÖRÜŞ TÜMÜ

Dilediğiniz platformdan Bizi izlemeye devam edin! tw gp fb rs
REKLAM
REKLAM

İNTERNET HABER MOBİL

iPhone iPad Android
İnternethaber Yayın Grubu Tüm Hakları Saklıdır © 2000-2018 - İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz ! Tel : +90 212 266 99 99  /  Faks : +90 212 266 98 98 Yazılım Geliştirme ve Sistem Destek: Bilgin Pro