Amerikalı yönetmen Marty Callaghan tarafından çekilen “Ermeni İsyanı” adlı belgesel Ermeni lobisinin baskısıyla ABD’deki televizyonlarda gösterilmeyince Türk Tarih Kurumu devreye girdi. Kurum, belgeseli satın alarak sitesinde yayınlamaya başladı. 

Amerikalı yönetmen Marty Callaghan, pek çok Amerikalı’nın 1. Dünya Savaşı sırasında Ortadoğu’da yaşananları bilmediği düşüncesiyle 2006’da “Ermeni İsyanı 1894-1920” adlı, belgesel çekti. Yönetmen Callaghan, Türk, Amerikan, İngiliz arsivlerinin yanı sıra Türk, İngiliz ve Amerikan tarihçilerle röportajlar yaptı, arşivlerdeki film ve fotoğraflardan yararlandı. Ancak aradan geçen zaman boyunca belgesel Amerika’daki televizyonlarda yayınlanamadı.

KONGREDE GÖSTERİLDİ

Belgeselin hiçbir TV kanalında yayınlanmamasının arkasında Ermeni lobisinin olduğu ileri sürülürken, film, geçen yıl ABD Kongresi’nde gündeme geldi. Ermeni iddialarına yer veren “Aghet-Bir Soykırım” adlı belgeselin gösterilmesinin ardından, Türk kuruluşları da harekete geçti. Türk-Amerikan Dernekleri Asamblesi bu belgesele yanıt olarak aynı binada Callaghan’ın çektiği belgeseli yayınladı. Amerikan televizyonlarında ambargo uygulanan belgesel için Türk Tarih Kurumu devreye girdi. Belgeselin tarihi gerçekleri objektif olarak anlattığını belirten Türk Tarih Kurumu Ermeni Masası Müdürü Prof. Dr. Kemal Çiçek “Yönetmen Callaghan Türkiye’ye geldiğinde o zamanki başkan Yusuf Halaçoğlu’yla da röportaj yapmıştı. Belgeselciyle iletişimimiz hiç kopmadı. Belgeselin televizyonla da yayınlanmadığını öğrenince geçtiğimiz aylarda Türk Tarih Kurumu olarak filmi satın aldık” dedi.

4 DİLE ÇEVRİLDİ

Türk Tarih Kurumu’nun internet sitesinde yayınlanmaya başlayan belgesel Türkçe’nin yanı sıra Arapça ve Fransızca’ya da çevrildi. Dünyaca ünlü tarihçilerle röportajların yer aldığı belgeselde, Yusuf Halaçoğlu’nun ve Devlet Arşivleri Genel Müdürü Yusuf Sarınay’ın yanı sıra Louisville Üniversitesi’nden Prof. Justin McCarthy de konuşuyor.

1 saatlik belgeselde, 2 milyondan fazla Ermeni, Türk, Kürt ve Azeri’nin hastalık, açlık, soğuk ve katliamlar sonucu öldüğü anlatılıyor.