Fatih Altaylı'nın yazısıyla gündeme gelen ve vatandaşı tedirgin eden 'pet şişede kanser' riski için uzmanlar hiç de iç açıcı konuşmuyor. 'Bisfenol A' içeren maddelerin kansere yol açtığını doğrulayan uzmanlar, doğru damacana seçimi için yol gösteriyor. Nasıl mı?

Aldığınız damacanaların altında bir sayı haznesi var... Oklardan yapılmış üçgenin içinde bulunan bu sayıya dikkat edin! Eğer orada 3 veya 7 rakamı varsa tehlikedesiniz! Çünkü 3 veya 7 rakamının bulunduğu damacanalar 'Bisfenol A' içeriyor.

Habertürk gazetesi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çağatay Güler ile konuştu. Güler konuyla ilgili bilimsel temelli bilgiler verdi.

CAM GÖRÜNÜME DİKKAT!

Prof. Dr. Güler'e göre öncelikle her plastiğin pet olmayıp, bazılarının "polikarbon" olduğunun bilinmesi gerekiyor. Polikarbon da bir tür plastik olduğu için hepsinin kendine özgü salınımları oluyor. Gelişmiş ülkelerin tümünde plastiğin türünü gösteren uyarılar bulunmasına karşın, ülkemizde bazı firmalar buna uyarken, bazılarının konuyu görmezden gelmesi dikkat çekiyor. Üzerinde büyük tartışmaların yaşandığı, "Bisfenol A" ise pet şişelerde değil polikarbon şişe ve kaplarda bulunuyor ve her ikisi de birbirlerine benzeştiği için çoğu kez gözle ayırmak mümkün olmuyor. Ayrımlarının yapılması ancak ürünlerin altındaki rakama dikkat edilmesiyle gerçekleşiyor. Bu kapların altında, "oklardan yapılmış üçgenler"in ortasında bulunan rakamlar, plastik türlerini belirliyor. Polikarbonlar, kendine özgü bir grubu olmadığı için 7 numara ile gösterilen, "Ve diğerleri" grubu içinde sayılıyor. Bisfenol A, özellikle 7 ve 3 yazan ürünlerde bulunuyor. Cama benzeyen plastik biberon, bardak, tabak, çatal, bıçak ve karıştırıcı gibi birçok üründe de Bisfenol A olduğu belirtiliyor.

BİSFENOL A NEDİR?

Bisfenol A, işlevsel iki fenol grubu bulunduran organik bir bileşik olarak tanımlanıyor. Genellikle polikarbon gibi bazı plastiklerin ve sıcak etkisiyle biçimlendikten sonra sertleşebilen plastik hammaddelerin yapımında kullanılıyor. Bisfenol A'nın dünyada en çok üretilen kimyasallardan biri olduğu (her yıl 2.7 milyar kg üretiliyor) ve atmosfere yıllık 100 ton salınım yaptığı belirtiliyor. Ayrıca Tip 3 (PVC) plastikleştirici maddelerde antioksidan olarak kullanılmasının yanında, esnek PVC'lerde bulunmasına karşın, PVC borularda bulunmuyor. Bunun dışında Bisfenol A'nın tutuşma önleyici ya da geciktirici, "Tetrabromobisfenol" ün de öncü maddesi olduğuna dikkat çekiliyor.

Bisfenol A'dan korunmak için ne yapılmalı?

* Cam biberon tercih edilmeli, polikarbon biberonlar kullanılmamalı.
* Sıcak ya da kaynar süt ile su ve mamalar plastik şişelere konulmamalı.
* Plastik kaplar mikrodalga fırında ısıtılmamalı.
* İçi plastik kaplı metal kaplarda bulunan mamalar kullanılmamalı.
* Yiyecekler polikarbonat kaplarda ısıtılmamalı, bunlara sıcak yiyecekler konulmamalı. * Polikarbonat kapkacak kullanılmamalı.
* Bisfenol A salan türden plastik malzeme ile kaplı metal ve diğer kutularda satılan yiyeceklerden kaçınılmalı.
*Tüm plastik malzemelerde türünü gösteren işaret bulunmalı.