Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) Başkanı Mevlüt Çavuşoğlu, geçen yıl Avrupa İnsan hakları Mahkemesi'ne (AİHM) başvuruların yaklaşık yüzde 40'ının Rusya ve Türkiye'den geldiğini bildirerek önlem alınmasını istedi.

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Dönem Başkanı İsviçre'nin evsahipliğinde düzenlenen AİHM'in Geleceği konferansında konuşan Çavuşoğlu, Strasbourg merkezli mahkemeye yeni başvurularda hızlı artış görüldüğünü anlatarak "Başvuru sayısı neredeyse 120 bine ulaştı. Eğer başvuru dilekçeleri yan yana dizilirse uzunluğu 4 kilometreye yaklaşıyor" dedi.

47 Avrupa Konseyi üyesinden AİHM'e yapılan yeni başvuruların yüzde 60'a yakınının 4 ülkeden (Rusya, Türkiye, Ukrayna ve Romanya) geldiğini, sadece Rusya ve Türkiye'nin payının yüzde 40'a yaklaştığını belirten Çavuşoğlu, artan başvurulara cevap vermekte zorlanan ve yoğunluk nedeniyle kararları geciken AİHM'in "geç gelen adalet adaletsizliktir" endişesi yarattığını söyledi.

AİHM'in verdiği ihlal kararlarının artan oranda, daha önceki ihlal kararlarının benzerlerinin ve hatta tekrarlanmasından kaynaklandığını anlatan Çavuşoğlu, üye ülkelerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeleri halinde bu sorunun çözümleneceğini ve mahkemenin iş yükünün büyük oranda hafifleyeceğini ifade etti.

AİHM'e 120 bine yaklaşan yeni başvuruların yüzde 28'i Rusya, yüzde 11'i Türkiye, yüzde 8,6'sı Ukrayna ve yüzde 8,3'ü Romanya'dan yapıldı.

Avrupa Konseyi üyesi 47 ülkenin toplam nüfusunun yaklaşık 800 milyon olduğu dikkate alınırsa bunun yüzde 9'unu oluşturan Türkiye, başvurulardan yüzde 11 pay alarak ortalamanın biraz üzerine çıkıyor. Bu durumda Türkiye'nin karnesi, Romanya, Rusya ve Ukrayna'nınkine kıyasla daha olumlu görünüyor.

AİHM'in geçen yıl verdiği toplam 1625 ihlal kararında ise 356 kez mahkum olan Türkiye ilk sırada yer alırken, 219 mahkumiyetle Rusya, 168 mahkumiyetle Romanya, 133 mahkumiyetle Polonya ve 126 mahkumiyetle Ukrayna ilk 5'i oluşturdu.



-AİHM BAŞKANI COSTA-



AİHM Başkanı Jean-Paul Costa ise 10 yıl öncesine göre 9 kat artan başvurular nedeniyle "AİHM'in göçtüğünü" kaydederek mahkemenin işlevini yerine getiremez hale geleceği uyarısında bulundu.

Costa, mahkemenin "kurtarılması" için alınması gereken acil önlemleri, "bilgilendirme kampanyaları ve sivil toplum örgütlerinin katkısıyla dayanaksız başvuruların engellenerek hakkın kötüye kullanılmasının önüne geçilmesi ve uzun vadede başvurulara yeni filtreleme sistemi getirilmesi, daha önce içtihat oluşturacak kararlar verildiği için sadece zaman israfına neden olan benzeşen ya da tekrarlayan başvuruların üye ülkelerce çözümlenmesi ve AİHM'in yeni alanları ilgilendiren davalarda yoğunlaşabilmesinin sağlanması" şeklinde sıraladı.

İsviçre Adalet Bakanı Eveline Widmer-Schlumpf'un evsahipliğindeki konferansta temsil edilen 47 Avrupa Konseyi üyesi, açılış konuşmalarının ardından basına kapalı devam eden oturumda AİHM'in geleceğine ilişkin görüş ve beklentilerini aktaracak. Konferansta Devlet Bakanı Cevdet Yılmaz, Turkiye'nin tutumunu yarınki oturumda anlatacak.

Bakan Yılmaz'ın Türkiye'nin AİHM'in ön yargılı yaklaşıldığından rahatsızlığını dile getirmesi ve yoğunluktan karar veremez hale gelen mahkemenin iş yoğunluğunu azaltacak reformlar yapılmasını talep etmesi bekleniyor.

Konferans, yarın yayımlanacak sonuç bildirgesi ve AKPM Başkanı Çavuşoğlu'nun da katılacağı basın toplantısıyla sona erecek.