Amerika Birleşik Devletleri'nde, 1915 olaylarında Ermenilerin mülklerine el konduğu iddiasıyla Türkiye hükümeti, Merkez Bankası ve Ziraat Bankası aleyhine tazminat talebiyle dava açıldı.

ABD'de adlarına dava açılan kişiler, Los Angeles'ta yaşayan Garbis Davouyan ve New York'ta yaşayan Hrayr Turabian.

Amerikan haber ajansı Associated Press'e konuşan avukat Mark Geragos, 1915 olaylarına ilişkin bir davada ilk kez Türkiye'nin doğrudan sanık olarak geçtiğini söyledi.

Mark Geragos, davada yer alan tüm avukatların, 1915 olaylarında hayatını kaybeden ya da bu olaylardan kaçanların yakınları olduğunu belirterek "Bu bizim için davaya ayrı bir acı anlam katıyor" dedi.

Avukat Brian Kabateck de, davayı açanların, "kolektif dava" statüsü istediklerini belirterek, bu yüzden davanın 3 yıl sürebileceğini belirtti.

Dini ve tarihi eserler için tazminat isteniyor

Davada 1915'te uluslararası hukukun ve insan haklarının ihlal edildiği, haksız kazanç sağlandığı öne sürülüyor.

Bu nedenle, Türkiye'deki bazı müzelerde bulunan bazı dini ve tarihi eserler için tazminat talep ediliyor.

Zira bunların Ermenilerden alınan toprak, bina, işyeri, banka mevduatı, mülk ve değeri "paha biçilemez" olarak nitelendirilen eserler olduğu iddia ediliyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaleti meclisi 2000 yılında, 1915 yılı olaylarını "soykırım" olarak tanımlayan bir yasayı onaylamıştı.

Yasa ayrıca, olaylarda hayatını kaybeden Ermenilerin varislerinin hayat sigortası şirketlerine dava açarak ödeme yapılmasını talep etmelerine olanak sağlamıştı.

Kaliforniya Federal Temyiz Mahkemesi, geçen yıl söz konusu yasayı iptal etmişti.

Son olarak Türkiye aleyhine dava açan avukatlardan Mark Geragos, bu kararı da temyize götürmüştü.

Şu ana kadar ise sigorta şirketlerinden Amerikan New York Life Insurance ve Fransız AXA, Ermenilerin varislerine yaklaşık 40 milyon dolar ödedi.

Ermeniler, 24 Nisan 1915'te, İstanbul'da Ermeni toplumunun önde gelenlerinden 200 kişinin gözaltına alınmasını ve bu kişilerin ölümünü takip eden tehcir siyaseti kapsamındaki zorunlu göçleri, "soykırım" olarak niteledikleri olayların başlangıcı olarak kabul ediyor.

Bu olaylarda 1,5 milyon kişinin öldüğünü iddia eden Ermeniler, bunun "devlet eliyle yapılmış bir soykırım" olduğunu öne sürüyor.

Fransa ve Kanada gibi ülkeler bu tezi resmen kabul etmiş durumda.

Türkiye'nin tezi ise Birinci Dünya Savaşı koşullarının etkisiyle, tehcir ve bağlantılı şiddet olaylarında, o dönemde aralarında Türklerin de olduğu 300 ila 500 bin arasında kişinin öldüğü şeklinde.